Warszawa – miasto wielu kultur

Czy w Szabat wolno pisać listy albo słuchać MP3? Co to  jest cheder, sztrejml albo tałes? Tego wszystkiego można się dowiedzieć z publikacji wydanej przez Stowarzyszenie Pro Humanum. „Warszawa – miasto wielu kultur” nie jest jednak zwykłą książką. To zbiór scenariuszy lekcji i ścieżek edukacyjnych na temat wielokulturowości.
– Celem przewodnika edukacyjnego „Warszawa – miasto wielu kultur” jest przedstawienie tematyki wiążącej się z mniejszościami narodowymi i etnicznymi żyjącymi w Polsce, głównie w Warszawie – wyjaśnia Martyna Majewska. – Przygotowana przez Stowarzyszenie na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego Pro Humanum publikacja, adresowana jest do osób prowadzących zajęcia z młodzieżą nie tylko w formie zajęć lekcyjnych, ale również w ramach edukacji nieformalnej. Nie chcemy wskazywać jednoznacznie grupy docelowej, z jaką można pracować z wykorzystaniem naszych scenariuszy, ponieważ wierzymy, że każdy – nauczyciel czy też trener – przygotowując się do zajęć będzie dostosowywać teksty opublikowane w Przewodniku do potrzeb własnych odbiorców.

– Stosunek do mniejszości stał się współcześnie swoistym miernikiem demokratyzacji społeczeństw – podkreśla Beata Machul-Telus. – Coraz częściej demokrację postrzega się bowiem właśnie przez pryzmat zdolności społeczeństwa do zapewnienia funkcjonującym w jego ramach mniejszościom możliwości realizacji należnych im uprawnień i swobód, manifestacji swojej odrębności i wyboru metod potwierdzenia własnej tożsamości. Ochrona praw mniejszości jest też nierzadko związana z tworzeniem wyłomu w jednolitości ochrony prawnej w celu zrekompensowania słabszej pozycji, którą mniejszość posiada w społeczeństwie. Polska należy do tych państw europejskich, które mają najniższy odsetek mniejszości – mniejszości narodowe i etniczne stanowią u nas zaledwie kilka procent ludności całego kraju.

W publikacji przygotowanej przez Stowarzyszenie Pro Humanum znalazły się scenariusze lekcji dotyczących mniejszości karaimskiej, ormiańskiej, ukraińskiej. Jest też mowa o Romach, Tatarach oraz Żydach. Tę ostatnią część przygotowała Zofia Mioduszewska, koordynatorka projektów edukacyjnych Muzeum Historii Żydów Polskich. Oprócz scenariuszy tradycyjnych lekcji znalazły się tam propozycje spacerów po mieście, podczas których uczestnicy mogą poznać historyczne miejsca i budynki. Spacer po żydowskiej Warszawie rozpoczyna się na tarasie nad kinem Muranów a kończy w okolicach placu Grzybowskiego.

Przy każdym ze scenariuszy podana jest bibliografia, którą nauczyciel lub trener powinien wcześniej przeczytać. Może ją też polecić swoim uczniom. Do książki dołączona jest płyta, na której znajduje się wiele dodatkowych materiałów edukacyjnych.

– Chcemy podkreślić, że pierwsze dwie części przewodnika mają charakter ogólny, wprowadzający i systematyzujący wiedzę – mówi Martyna Majewska. – Doświadczenie pokazuje, że prowadząc zajęcia poświęcone mniejszościom narodowym i etnicznym warto przechodzić od informacji o dużym stopniu ogólności do interesującego nas tematu: wycinka historii lub otaczającej nas rzeczywistości. Mamy nadzieję, że nasz przewodnik okaże się pomocny w codziennej pracy osób zaangażowanych w edukację wielokulturową oraz edukację o i na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych.

„Warszawa – miasto wielu kultur”, wyd. Stowarzyszenie Pro Humanum

Katarzyna Markusz

Foto: Wikimedia Commons