“Za cenę przeżycia zawarłem pakt”

Fot. Marek Lach

Prace Waltera Spitzera, byłego więźnia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz, można oglądać na nowej czasowej wystawie zatytułowanej „Za cenę przeżycia zawarłem pakt”.

Do tej pory w Muzeum znajdowało się 9 grafik jego autorstwa z 1960 r., w których niezwykle sugestywnie przedstawił on koszmar życia w obozie. W tym roku kolekcja prac tego artysty w Zbiorach Muzeum powiększyła się o kolejne 5 rysunków.

– Są to m.in. szkice przedstawiające studium portretowe muzułmana – więźnia wyczerpanego pracą i głodem, studium kobiety w komorze gazowej – szkic do obrazu olejnego zatytułowanego „Komora gazowa”, a także dużych rozmiarów rysunek będący jednocześnie projektem, na podstawie którego powstała rzeźba zatytułowana „Muzułman” na cześć pamięci 10 tysięcy Żydów zamordowanych w Buchenwaldzie – powiedziała Agnieszka Sieradzka ze Zbiorów Muzeum.

Na wystawie można zobaczyć wszystkie rysunki Waltera Spitzera znajdujące się w Zbiorach Muzeum, a także kilka prac udostępnionych przez artystę specjalnie na tę okazję z jego własnej kolekcji. 15 października twórca był gościem specjalnej sesji edukacyjnej zorganizowanej przez Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście z okazji otwarcia wystawy.

Walter Spitzer, artysta malarz, grafik i rzeźbiarz, urodził się 14 czerwca 1927 r. w Cieszynie w rodzinie żydowskiej. W 1940 r., dzieląc los innych cieszyńskich Żydów, został wywieziony wraz z matką do getta w Strzemieszycach. W 1943 r. po zlikwidowaniu getta część jego mieszkańców Niemcy wywieźli do obozu Auschwitz. Walter Spitzer skierowany został do podobozu Blechhammer. Aby wytrwać w strasznych warunkach obozowych rysował portrety i pejzaże, wymieniając je na żywność.

– Rysując w obozie nie miałem świadomości tego, że to jest sztuka. Rysowałem portrety po to, żeby dostać kawałek chleba, trochę margaryny. Po prostu chciałem przeżyć – mówił Walter Spitzer.

W 1945 r. został ewakuowany do obozu Gross-Rosen, a później do Buchenwaldu. To właśnie w Buchenwaldzie członkowie ruchu oporu, widząc jego zdolności artystyczne, postanowili pomóc mu w przeżyciu obozu. Musiał jednak przyrzec, że jeśli przeżyje, opowie ołówkiem o wszystkim, co widział.

– Za cenę przeżycia zawarłem pakt. Musiałem wyryć w pamięci codzienne potworności, rysować, jeszcze raz rysować, wyrwać te obrazy czasowi, aby pewnego dnia przypomnieć światu, o tym, co się tu wydarzyło. Miałem tylko 17 lat i zostałem obarczony odpowiedzialnością, która mnie przerastała. Obozowe przeżycia z pewnością wpłynęły na mnie i moją sztukę. Pozostały we mnie – wspominał.

Po wojnie Walter Spitzer ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych w Paryżu Jest uznanym artystą z ogromnym dorobkiem twórczym. Znaczna część jego działalności poświęcona jest przeżyciom z okresu Holocaustu.

Ekspozycję „Za cenę przeżycia zawarłem pakt” oglądać można w salach wystaw czasowych w bloku 12 na terenie byłego obozu Auschwitz I do 15 listopada w godzinach 10.00-17.00 (październik) i 10.00 – 16.00 (listopad).