Rocznica zburzenia Wielkiej Synagogi

– Nie ma już Żydów w Warszawie, ale jest Żydowski Instytut Historyczny – powiedział podczas uroczystości związanych z rocznicą wysadzenia Wielkiej Synagogi na Tłomackiem dyrektor ŻIH prof. Paweł Śpiewak. – To miejsce pamięta.

16 maja 1943 Niemcy podłożyli ładunki wybuchowe pod Wielką Synagogą. Jej zniszczenie miało być symbolicznym zakończeniem tłumienia powstania w getcie warszawskim. Po wojnie ruiny synagogi były stopniowo uprzątane. Zbudowano Błękitny Wieżowiec, a po miejscu modlitwy nie został prawie żaden ślad. Te ślady, które ocalały, znajdują się w ŻIH. To m.in. numerek do szatni w synagodze. Skąd wziął się w Instytucie? Tego do końca nie wiadomo. Może ktoś, kto modlił się w synagodze, wyszedł w pośpiechu, zapominając o numerku w kieszeni? Może ktoś znalazł go w ruinach?

IMG_6634

W ŻIH znajdują się również fragmenty filarów z synagogi. Podłoga Instytutu wciąż ma na sobie ślady po ogniu, który trawił budynek po wysadzeniu synagogi. Od dziś ma też przedwojenny napis, który wrócił na front siedziby ŻIH. “Główna Biblioteka Judaistyczna” – po polsku i hebrajsku – przypomina o przedwojennej historii tego miejsca. Z bogatych księgozbiorów ocalało niewiele.

Odsłonięcie napisu oraz prezentacja zdjęć Wielkiej Synagogi i znajdujących się kiedyś w pobliżu budynków były elementem uroczystości związanej z rocznicą zniszczenia synagogi.