Pełna edycja Archiwum Ringelbluma w CBJ

Relacja z obozu zagłady w Treblince. Jej autorem jest prawdopodobnie Jakub Rabinowicz, który uciekł z Treblinki i wrócił do getta warszawskiego w II poł. 1942 r. / Żydowski Instytut Historyczny

Jest nam niezwykle miło poinformować, że wszystkie wydane do tej pory drukiem tomy Archiwum Ringelbluma są już dostępne nieodpłatnie w internecie. Można je przeglądać na stronie Centralnej Biblioteki Judaistycznej, wszechstronnej bazy żydowskich materiałów ikonograficznych i tekstowych pochodzących z zasobów archiwalnych, muzealnych i bibliotecznych Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Najcenniejszą kolekcją znajdującą się w zbiorach ŻIH jest właśnie zbiór dokumentów składający się na Podziemne Archiwum Getta Warszawskiego, tzw. Archiwum Ringelbluma.

Archiwum powstało z inicjatywy i było kierowane przez Emanuela Ringelbluma w ramach konspiracyjnej organizacji działającej pod kryptonimem Oneg Szabat (Radość Szabatu). Gromadziła ona dokumenty urzędowe, osobiste, materiały związane z życiem gospodarczym, społecznym i kulturalnym oraz działalnością zawodową i konspiracyjną (w tym także prasę podziemną) ludności żydowskiej na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Działająca od jesieni 1940 roku grupa stałych współpracowników (m.in Hersz Wasser, Eliasz Gutkowski, Szmul Bresław), ściśle związanych z życiem politycznym getta i konspiracją, finansowana przez Joint, inicjowała i przeprowadzała plany badawcze, zbierała relacje, opracowywała zgromadzone informacje i wydawała je w postaci biuletynów przeznaczonych dla władz Polski Podziemnej i dla zagranicy. Materiały Archiwum Ringelbluma, uzyskiwane w znacznym stopniu technikami socjologicznymi, tworzą dwa zasadnicze cykle tematyczno-chronologiczne. Pierwszy to zapis skutków wyniszczających działań niemieckich, drugi – opis zagłady Żydów w Polsce oraz przygotowań do walki zbrojnej. Zarejestrowane fakty są jedynym zbiorem pozwalającym na wielostronne odtworzenie dziejów życia żydowskiego pod okupacją na ziemiach polskich. W czasie przeprowadzanej przez Niemców latem 1942 roku Wielkiej Akcji materiały Archiwum Ringelbluma ukryto, najprawdopodobniej w trzech częściach, na trenie getta. Po wojnie odnaleziono dwie z nich.

Badacze Żydowskiego Instytutu Historycznego pracują nad opracowaniem kolejnych tomów Archiwum Ringelbluma i wydaniem ich w formie książkowej. Dotychczas ukazało się już 25 tomów. Jeden z nich, tom 13., dostępny jest w Centralnej Bibliotece Judaistycznej wraz ze skanami wykorzystanych w nim oryginalnych dokumentów. Wkrótce podobne skany zostaną dołączone również do innych tomów.

Zapraszamy do lektury tomów pełnej edycji Archiwum Ringelbluma za pośrednictwem Centralnej Biblioteki Judaistycznej.

Projekt współfinansowany ze środków Fundacji Dawida Berga.