Odkrywamy dźwięki przedwojennej ulicy Zamenhofa

Narodowe Archiwum Cyfrowe; Sygnatura: 1-U- 6922; Tytuł tematu: Warszawa. Ulica Zamenhofa; Data: 1931/08; Miejsce: Warszawa; Opis obrazu: Warszawa. Ulica Zamenhofa. Widoczny ruch uliczny; Autor: Jarumski Leon

Jak brzmiała przedwojenna ulica Zamenhofa? Do końca wakacji każdy może przesłać swoje wspomnienia, zdjęcia, stare artykuły i inne archiwalia związane z tym rejonem stolicy. Na podstawie zebranych materiałów uczestnicy otwartych warsztatów edukacyjno-artystycznych zrekonstruują dźwięki przedwojennej ulicy Zamenhofa, jednej z najważniejszych części dawnej Dzielnicy Północnej. Projekt organizowany jest przez Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce w partnerstwie z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Projekt składa się z kilku etapów. Pierwszy, organizowany przez Muzeum, związany jest ze zbieraniem przez muzealnych wolontariuszy archiwaliów na temat dawnej ulicy Zamenhofa. Zdjęcia, wycinki z gazet znalezione w domowych archiwach, jak i własne, prywatne wspomnienia można przesyłać również na adres zamenhof@polin.pl.

Kolejną odsłoną projektu będą warsztaty edukacyjno-artystyczne we wrześniu i październiku. Znalezione i nadesłane materiały posłużą wtedy do odtworzenia dźwięków wypełniających ulicę Zamenhofa przed kilkudziesięciu laty. Uczestnicy zostaną zaproszeni do wspólnego śpiewania z Chórem POLIN (inspiracją będą języki Dzielnicy Północnej) oraz tworzenia miejskiej instalacji z Joanną Rajkowską, autorką projektu „Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich”, czyli słynnej palmy przy Rondzie de Gaulle’a. Prowadzone będą także m.in. zajęcia z rekonstrukcji dźwięku, animacji poklatkowej, czy wizualizacji. – Chcemy zachęcić ludzi do puszczenia wodzy fantazji i wyobrażenia sobie melodii ulicy: trzasków, świstów, chrzęstów, gwizdów – fascynującej fonosfery przedwojennego Muranowa – mówi Ewa Budek, koordynatorka projektu. Informacje na temat rekrutacji na warsztaty zostaną opublikowane na początku lipca na stronie organizatora projektu, Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce: szih.org.pl, a także na stronie Muzeum: www.polin.pl.

Ukoronowaniem tych działań będą różnorodne wydarzenia, które zostaną włączone do programu festiwalu Made in POLIN – święta Muzeum organizowanego co roku w październiku.

***

Ulica Zamenhofa była jedną z ważniejszych ulic przedwojennej Dzielnicy Północnej w Warszawie. Na początku nosiła nazwę Dzikiej, jednak w latach 30. esperantyści, chcąc uczcić swojego patrona, doktora Ludwika Zamenhofa, doprowadzili do jej przemianowania. Była to ulica pełna życia; znajdowało się przy niej kino Promień, teatr Scala, działały zakłady fotograficzne, otwierano sklepy i cukiernie, jeździł nią tramwaj. Pod numerem 19, w monumentalnym budynku XVII-wiecznych koszar, mieścił się centralny areszt śledczy. Dzisiejsza ulica Zamenhofa ma inny przebieg niż ta przedwojenna. Wcześniej ulica biegła równolegle do Nalewek, w miejscu, w którym obecnie znajduje się Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Projekt “Dźwięki przedwojennej ulicy Zamenhofa” – cykl interdyscyplinarnych warsztatów edukacyjno-animacyjnych dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego