„Przy Planty 7/9”

Podczas projekcji filmu „Przy Planty 7/9” słyszałam jak siedzące obok kobiety wymieniają się uwagami. „Ciekawe, czy on rzeczywiście jest taki dobry” – powiedziała jedna o głównym bohaterze filmu, Bogdanie Białku. Nie znam odpowiedzi na to pytanie. Wiem natomiast, że Bogdan jest jednym z tych Sprawiedliwych, dzięki którym świat może nadal istnieć.

Bogdana poznałam kilka lat temu w Ministerstwie Kultury podczas wręczania nagród Chroniąc Pamięć. Rozmawialiśmy krótko o projektach, które chce wprowadzać w życie. Widać było, jak bardzo się angażuje, jakie to jest dla niego ważne. Jednocześnie sam – chociaż odebrał już tyle nagród – nie wywyższał siebie i swoich zasług. Zależało mu na prawdzie. Nikomu nie próbował się przypodobać, był bezpośredni i szczery.

Jakiś czas później, już jako dziennikarka JTA, pisałam artykuł o ludziach, którzy chociaż sami nie są Żydami, robią wiele dla upamiętniania żydowskiego dziedzictwa. Bogdan był jednym z bohaterów tego tekstu. Opowiadał mi o granatach wrzuconych do redakcji, w której pracował. „Ale jak to granaty? Takie prawdziwe?” – dziwiłam się. „No a jakie?!” – odpowiedział. Tak, były prawdziwe i na szczęście nikomu nic się nie stało. Ten epizod pokazuje jednak, że praca, której się podjął bywa trudna i niebezpieczna.

„Przy Planty 7/9” to film, podczas którego można się śmiać – głównie z dawnymi mieszkankami Kielc – ale czasami trudno powstrzymać łzy. Nie ma tu rozstrzygania kto był winny i jak bardzo. Są ofiary i ich los. Jest cierpienie, o którym nie można zapomnieć. I jest Bogdan, strażnik pamięci.

Kiedy Bogdan przeklina na filmie, mam ochotę przekląć razem z nim. Kiedy jest przygnębiony, mam ochotę położyć mu rękę na ramieniu i powiedzieć, że przecież to wszystko się ułoży. Walka o dobro nie może być przecież łatwa i przyjemna.

Drogi Bogdanie, cieszę się, że Cię znam!

Katarzyna Markusz



About the Author

Katarzyna Markusz
Dziennikarka od 2001 roku, zajmująca się historią i kulturą polskich Żydów, prowadząca badania dotyczące społeczności żydowskiej w Sokołowie Podlaskim. Redaktor naczelna Jewish.pl.