Żydowski skarb w Mińsku Mazowieckim

fot. Urząd Miasta w Mińsku Mazowieckim

Operator koparki pracujący przy ul. Warszawskiej w Mińsku Mazowieckim znalazł w ziemi szklaną karafkę wypełnioną „skarbami”. Wewnątrz znajdowały się m.in. kielichy kiduszowe. Nie wiadomo kto był właścicielem zakopanych rzeczy.

„Skarb” jako pierwsza zbadała obecna na miejscu archeolog Bożena Bryńczak. Znalezisko zostało dostarczone do Muzeum Ziemi Mińskiej. Tutaj stwierdzono, że ze sposobu ułożenia przedmiotów wynika, iż zostały one schowane w pośpiechu. Być może właściciel zamierzał po nie wrócić. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków zdecyduje, do której placówki trafią przedmioty znalezione w Mińsku. Lokalne muzeum chciałoby je zatrzymać u siebie. Ich wartość materialna to ok. 40 tys. zł, natomiast wartość historyczna jest dla miasta ogromna.

Wykaz przedmiotów znalezionych w Mińsku Mazowieckim na placu budowy, róg ul. Warszawskiej i Nadrzecznej (wschodnia strona mostu na rzece Srebrnej):

1. Kubek kiduszowy – srebro częściowo złocone pr. „84”, Kijów 1880 – 1890, grawerowane motywy architektoniczne i roślinne, masa 50,72 g, wys. 6,8 cm, stan zachowania dobry
2. Kubek kiduszowy – srebro złocone pr. „84”, Kijów 1899 – 1908, grawerowane motywy architektoniczne i roślinne, masa 40,39, wys. 6 cm, stan zachowania dobry
3. Kubek kiduszowy – srebro złocone pr. „84”, Moskwa 1888 r., probierz В. С. (Wiktor Sawinkow 1855 – 1888), grawerowane motywy architektoniczne i roślinne, masa 39,03 g, wys. 5,5 cm
4. Kubek kiduszowy – srebro złocone pr. „84”, 1899 – 1908, probierz Л. О. (?), grawerowane motywy roślinne, masa 12 g, wys. 4 cm
5. Kubek kiduszowy – srebro złocone pr. „84”, Moskwa 1908 – 1917, grawerowane motywy roślinne, masa 13,90 g, wys. 4,1 cm
6. Kubek kiduszowy – srebro złocone pr. „84”, Rosja 1899 – 1908, grawerowane motywy roślinne, masa 13,87 g, wys. 4 cm
7. Kubek kiduszowy – srebro pr. „84”, Rosja ok. poł XIX w., grawerowane niellowane motywy architektoniczne i roślinne, znaki złotnicze i data nieczytelne (zanieczyszczenia grynszpanem), masa 29,44 g, wys. 4,5 cm
8. Kubek kiduszowy – srebro pr. „84”, złocone wewnątrz, Warszawa 1896 – 1915, grawerowany kartusz z motywem kwiatowym, masa 62,53 g, wys. 7 cm
9. Kubek kiduszowy – srebro pr. „3”, Warszawa 1920 – 1939, grawerowany kartusz z motywami liści, masa 41,89 g, wys. 6,5 cm
10. Kubek kiduszowy – srebro pr. „3”, Warszawa 1920 – 1939, grawerowany kartusz z motywami liści, masa 44,59 g, wys. 6,5 cm
11. Kubek kiduszowy – srebro pr. „3”, Warszawa 1920 – 1939, złotnik: Krupski i Matulewicz, masa 42,14 g, wys. 6,5 cm
12. Kubek kiduszowy – srebro pr. „84”, Moskwa 1899 – 1908, probierz И.Л. (Iwan Lebiedkin), ślady złocenia, grawerowane motywy kwiatowe, masa 27,94 g, wys. 4,8 cm
13. Kubek kiduszowy – srebro pr. „84”, Moskwa 1899 – 1908, probierz И.Л. (Iwan Lebiedkin), ślady złocenia, grawerowane motywy kwiatowe, masa 27,94 g, wys. 4,8 cm
14. Solniczka – srebro pr. „84”, Kijów 1908 – 1917, masa 20,37 g, wys. 2,9
15. Zestaw sztućców: 5 łyżek do zupy, 5 widelców, 6 łyżeczek do herbaty, srebro pr. „3”, Warszawa 1920 – 1939, masa 940 g
16. Zegarek kieszonkowy męski 3 koperty, złoto pr. 14 k („56”), kryty, mechanizm, mechanizm ankrowy „Tavannes Watch co…”, na wewnętrznej kopercie wygrawerowane: „Grand Prix dla firmy w Brukseli w 1910 r. i w Berlinie w 1914 r.”, powierzchnia giloszowana, lata 20-te XX w., dewizka złoto p. „3”, Warszawa 1920 – 1939, masa brutto z dewizką 87,60 g stan zachowania: tarcza i mechanizm mocno skorodowane, brak wskazówek
17. Dewizka do zegarka kieszonkowego w formie łączonych płaskich ogniw złoto pr. „3”, Warszawa 1920 – 1939, masa 11,46 g
18. Pudełeczko owalne róg, koniec XIX w., wym. 6,8 x 4 cm
19. Puszka z przykrywką szkło bezbarwne z formy, pocz. XX w., destrukt
20. Pojemnik apteczny szkło bezbarwne z formy, z wytłoczonym motywem Eskulapa, brak korka, korpus pęknięty, koniec XIX w., wys. 13 cm
21. Dwie zapinki (?) – kółeczka metalowe; stan bardzo zły, fi=1 cm
22. Monety złote (razem: 40 szt.); stan dobry:
7 szt. – 10 rubli, carska Rosja, lata: 1899, 1900, 1901, 1902
2 szt. – 20 marek, Cesarstwo Niemieckie, Hamburg, lata: 1894
1 szt. – 7,5 rubla (7 rubli 50 kopiejek), carska Rosja, rok 1897
4 szt. – 10 marek, Cesarstwo Niemieckie, lata: 1872, 1893, 1898
1 szt. – 10 franków, Francja, rok 1859
4 szt. – 20 marek, Cesarstwo Niemieckie, lata: 1886, 1889, 1894, 1906
21 szt. – 5 rubli, carska Rosja, lata: 1897, 1898, 1899, 1900, 1901, 1904
23. Monety srebrne (razem: 78 szt.):
3 szt. – 20 kopiejek, carska Rosja, lata: 1911, 1912, 1914; stan zły
5 szt. – 15 kopiejek, carska Rosja, lata: 1908, 1909, 1914, 1915; stan zły
8 szt. – 10 kopiejek, carska Rosja; stan zły
1 szt. – 5 kopiejek, carska Rosja; stan zły
2 szt. – 10 gr., Austro-Węgry; stan zły
1 szt. – ½ marki, Cesarstwo Niemieckie; stan zły
1 szt. – 1 zł, Polska międzywojenna (nikiel), rok 1929; stan dobry
2 szt. – 50 gr., Polska międzywojenna (nikiel), rok 1923; stan dobry
35 szt. – 2 zł, Polska międzywojenna, głowa kobiety (Jadwiga); stan zły
6 szt. – 2 zł, Polska międzywojenna, głowa J. Piłsudskiego; stan zły
2 szt. – 2 zł, Polska międzywojenna, żaglowiec; stan zły
8 szt. – 5 zł, Polska międzywojenna, głowa kobiety; stan zły
4 szt. – 10 zł, Polska międzywojenna, głowa Piłsudskiego; stan zły
24. Monety miedziane – razem: 20 szt., kopiejkowe; stan bardzo zły (zlepki).