Seminarium dla izraelskich edukatorów

Fot. Tomasz Kobylański

Zakończyło się seminarium „Auschwitz w zbiorowej świadomości w Polsce i na świecie. Rola i znaczenie pamięci Auschwitz-Birkenau dla Żydów i Polaków” zorganizowane przez Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. W dwunastodniowym seminarium wzięło udział 20 osób z Izraela, które w ramach swojej pracy zawodowej zajmują się historią Zagłady. Wśród nich znaleźli się pracownicy Instytutu Pamięci Yad Vashem w Jerozolimie, Muzeum Bojowników Getta w kibucu Lochamej HaGeta’ot, Beit Ha-Edut oraz Beit Terezin.

– Program seminarium rozpoczął się w Warszawie, gdzie 1 sierpnia jego uczestnicy zwiedzili Muzeum Powstania Warszawskiego, a o godz. 17:00 – w godzinę „W” – oddali hołd powstańcom warszawskim, Polakom i Żydom walczącym w jego szeregach – powiedział Tomasz Kobylański z MCEAH, koordynator seminarium. – Dzień później, uczestnicy seminarium wzięli z kolei udział w obchodach związanych z 73. rocznicą buntu w Treblince. Po obchodach rocznicowych spotkali się z Krystyną Willenberg, ocaloną z warszawskiego getta, żoną zmarłego w lutym tego roku Samuela Willenberga, ostatniego buntownika z Treblinki. Willenberg po ucieczce z obozu zagłady w Treblince przez rok ukrywał się w Warszawie, a po wybuchu Powstania Warszawskiego włączył się do walk – dodał Kobylański.

Ponadto, w ramach pobytu w Warszawie odbyło się zwiedzanie terenu byłego warszawskiego getta. Seminarzyści odwiedzili także Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Podczas pobytu w Kielcach w siedzibie znajdującego się tam Stowarzyszenia im. Jana Karskiego zobaczyli również otwartą w 70. rocznicę pogromu kieleckiego wystawę pt. „Wspomnijcie na minione dni”, poświęconą tragicznym wydarzeniom z 4 lipca 1946 r.

Istotną częścią seminarium była możliwość dogłębnego poznania historii niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. Uczestnicy wysłuchali wykładów historycznych dotyczących m.in. losów różnych grup ofiar Auschwitz, roli obozu w nazistowskim programie zagłady europejskich Żydów czy też załogi SS w KL Auschwitz. W programie seminarium znalazły się także zajęcia dotyczące znaczenia Auschwitz w edukacji historycznej, których uzupełnieniem były zajęcia warsztatowe odbywające się m.in. w muzealnych Zbiorach oraz Pracowniach Konserwatorskich.

– Uczestnicy seminarium mieli także wyjątkową możliwość udziału w wizytach studyjnych do Monowic i Jawiszowic, gdzie znajdowały się podobozy Auschwitz, a także zobaczenia miejsc niedostępnych na co dzień dla odwiedzających, m.in. bloku nr 10 – relacjonował Tomasz Kobylański. – Grupa wzięła także udział w podróży upamiętniającej ofiary Marszów Śmierci, którą zakończyli w Gliwicach, odwiedzając tamtejszy cmentarz żydowski oraz otwarty na początku tego roku Dom Pamięci Żydów Górnośląskich – dodał.

– Będąc edukatorami Holokaustu z Izraela, mieliśmy możliwość poznać nowe aspekty i perspektywy. Seminarium nie tylko powiększyło naszą wiedzą, ale dostarczyło nam nowych spostrzeżeń oraz narzędzi, które będziemy mogli wykorzystywać w wielu aspektach naszej pracy – powiedziała Sari Granitza, zastępca dyrektora Działu Stosunków Międzynarodowych Yad Vashem, a równocześnie koordynatorka seminarium z ramienia tej instytucji. – Mamy nadzieję na kontynuację w przyszłości wzajemnej współpracy, która promuje nasze wspólne cele. W duchu Janusza Korczaka: „jeśli chcesz zmienić świat, edukuj.” – podkreśliła.

W ramach pobytu w Oświęcimiu grupa seminaryjna odwiedziła także Muzeum Żydowskie i synagogę Chewra Lomdej Misznajot, zwiedzając wystawę „Oszpicin. Historia żydowskiego Oświęcimia” przedstawiającą historię lokalnej społeczności żydowskiej, której początki sięgają pierwszej połowy XVI wieku. Z kolei w oświęcimskim Stowarzyszeniu Romów w Polsce zwiedzili nową wystawę stałą pt. „Przenikanie kultury. Romowie kiedyś i dziś”. Wizyta ta była dobrą okazją do dyskusji na temat pamięci o romskich ofiar nazizmu i mających kilka dni wcześniej obchodów likwidacji w obozie Auschwitz II-Birkenau tzw. obozu rodzinnego dla Cyganów (Zigeunerfamilienlager).

Uczestnicy seminarium spędzili także trzy dni w Krakowie. Podczas wizyty na Kazimierzu i Podgórzu poznali miejsca związane z wielowiekową historią społeczności żydowskiej w Polsce, odwiedzili Fabrykę Emalia Oskara Schindlera, a w ramach wizyty w Żydowskim Muzeum „Galicja” wzięli udział w spotkaniu z Mirosławą Gruszczyńską, Sprawiedliwą Wśród Narodów Świata.