Będzie kara za „polskie obozy”

We wtorek Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, zgodnie z którym będzie można karać grzywną lub więzieniem za używanie określeń typu „polskie obozy śmierci”. Karze nie będą podlegać naukowcy i artyści w ramach prowadzonej przez siebie działalności.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, przedłożony przez ministra sprawiedliwości.

„Metody dyplomatyczne, które miały przeciwdziałać fałszowaniu naszej historii oraz służyć ochronie dobrego imienia Polski i Polaków okazały się nieskuteczne” – informuje komunikat Rady Ministrów. „Nadal pojawiają się wypowiedzi, zwłaszcza w zagranicznych środkach masowego przekazu, sugerujące udział Polski i Polaków w zbrodniach II wojny światowej. Dlatego minister sprawiedliwości przygotował nowelizację ustawy o IPN, odpowiadającą na oczekiwania wielu obywateli, którzy domagają się skutecznej i szybkiej reakcji na pomawianie Polski o organizację obozów koncentracyjnych i współudział w Holokauście.”

Nowe regulacje penalizują znieważające sformułowania, szkodzące wizerunkowi Polski, czyli pozwalają na pociągnięcie autorów takich wypowiedzi do odpowiedzialności karnej.

Przyjęto, że publiczne i wbrew faktom przypisywanie narodowi polskiemu lub państwu polskiemu odpowiedzialności (lub współodpowiedzialności) za popełnione przez III Rzeszę zbrodnie nazistowskie lub inne przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz zbrodnie wojenne – będzie karane grzywną lub karą pozbawienia wolności do 3 lat. Wyłączono natomiast odpowiedzialność karną za użycie znieważających sformułowań w przypadku prowadzenia działalności naukowej lub artystycznej.

Śledztwo w przypadku przestępstwa znieważania Polski i Polaków ma wszczynać z urzędu prokurator IPN, a wydawane w tych sprawach wyroki będą podawane do publicznej wiadomości.

Projekt noweli ustawowej wprowadza również możliwość dochodzenia roszczeń za naruszenie dobrego imienia RP lub narodu polskiego. Z powództwami będą mogły występować organizacje pozarządowe (w zakresie swoich zadań statutowych) oraz IPN. Umożliwi to ubieganie się o wysokie odszkodowania za używanie znieważających sformułowań, również poza granicami Polski, a odszkodowanie z tego tytułu będzie przysługiwać zawsze Skarbowi Państwa.

Projekt zawiera również przepisy nowelizujące ustawę o grobach i cmentarzach wojennych. Określono w nim procedurę udzielania dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami wojennymi.

Zmieniono także ustawę o muzeach – uregulowano w niej zasady przyznawania medalu „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej”. Będzie on nadawany przez ministra kultury i ochrony dziedzictwa narodowego z własnej inicjatywy albo na wniosek prezesa IPN, organizacji społecznej lub innej jednostki organizacyjnej – zajmujących się upamiętnianiem i opieką nad miejscami pamięci narodowej.

Nowe przepisy mają obowiązywać po 14 dniach od daty ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.