31. posiedzenie Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej

31. posiedznie MRO. Fot. Bartosz Bartyzel

Wizyta papieża Franciszka i ogromna frekwencja podczas Światowych Dni Młodzieży, rozpoczęcie prac nad nową siedzibą Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście, kwestie upamiętnienia na terenach byłych obozów koncentracyjnych i ośrodków zagłady Kulmhof, w Treblince, w Sobiborze i w Płaszowie, a także edukacja o Holokauście w polskim systemie szkolnym, to niektóre z tematów 31. posiedzenia Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, które odbyło się w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w Warszawie 26 i 27 października pod przewodnictwem prof. Barbary Engelking. Wzięli w nim udział także wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jarosław Sellin oraz wiceminister edukacji narodowej Maciej Kopeć.

Podczas posiedzenia dyrektor Muzeum dr Piotr M. A. Cywiński podsumował najważniejsze działania w Miejscu Pamięci Auschwitz, które miały miejsce od ostatniego posiedzenia Rady.

Mówił on m.in. o ciągle wzrastającej frekwencji w Miejscu Pamięci Auschwitz, które w ubiegłym roku odwiedziło 1,72 tysięcy osób, a w tym roku liczba ta z pewnością zostanie przekroczona. Najważniejszym wydarzeniem w 2016 r. była wizyta ponad 155 tysięcy pielgrzymów Światowych Dni Młodzieży, którzy odwiedzali Miejsce Pamięci w ciągu 10 dni. Było to największe logistyczne wyzwanie w prawie 75-letniej historii Muzeum. Szczególnym momentem w czasie ŚDM była wizyta papieża Franciszka, który 29 lipca odwiedził były niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady, spotkał się z byłymi więźniami oraz polskimi Sprawiedliwymi wśród Narodów Świata.

Piotr Cywiński mówił także o ważnych wydarzeniach, które miały miejsce w Muzeum w ostatnim czasie: rocznicy śmierci św. Maksymiliana Kolbe, rocznicy przyjazdu sowieckich jeńców wojennych, a także oficjalnych wizytach w Miejscu Pamięci. Wspomniał on również o oryginalnych listach obozowych Mykoły Kłymyszyna, które zostały przekazane do Archiwum Miejsca Pamięci, o nowych publikacjach wydawnictwa Muzeum – m.in. dwóch publikacjach poświęconych polskim adwokatom oraz oficerom Wojska Polskiego w KL Auschwitz.

Wspomniał on również o postępie prac nad nową wystawą główną Muzeum, które toczą się zgodnie z harmonogramem, a także o pracach konserwatorskich związanych m.in. ze wsparciem finansowym płynącym z Fundacji Auschwitz-Birkenau i realizacją Globalnego Planu Konserwacji. Koncentrują się one przede wszystkim na konserwacji dwóch murowanych baraków na terenie Birkenau, a także na zabezpieczeniu jednej ze ścian rozbieralni komory gazowej i krematorium III.

Minister Jarosław Sellin przedstawił członkom MRO informację o stanie prac nad przekształceniami instytucjonalnymi, a także tworzeniem nowych upamiętnień na terenach innych byłych niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i ośrodków zagłady: w Treblince, które ma stać się muzeum współorganizowanym przez MKiDN oraz samorząd Województwa Mazowieckiego, w Sobiborze, gdzie trwają międzynarodowe prace nad przygotowaniem nowej formy upamiętnienia oraz na terenie dawnego obozu w Płaszowie, które w niedalekiej przyszłości zostanie odpowiednio zabezpieczone i upamiętnione. Jak podkreślił minister Sellin ambicją polskiego rządu jest przejęcie odpowiedzialności lub współodpowiedzialności za wszystkie miejsca martyrologii, które znajdują się we współczesnych granicach Polski. Podczas dyskusji członkowie MRO podnosili również kwestię projektów upamiętnienia na terenie byłego obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, jak również stopniowego zanikania śladów po obozie koncentracyjnym Gusen w Austrii.

Na temat obecności tematyki Holokaustu w polskim systemie szkolnym mówili wiceminister edukacji narodowej Maciej Kopeć, a także Robert Szuchta. Natomiast o działaniach edukacyjnych realizowanych przez Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście mówił jego dyrektor Andrzej Kacorzyk.

W swojej prezentacji podkreślił on, że już niedługo edukacja w Miejscu Pamięci mieć będzie swój nowy początek, a to ze względu na to, że w połowie 2019 r. ukończona powinna zostać adaptacja budynku tzw. starego teatru na siedzibę MCEAH. Prace są finansowane z funduszy Unii Europejskiej oraz środków MKiDN, a umowę o dofinansowaniu projektu podpisał 15 września wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński.

W posiedzeniu wzięła także udział delegacja Narodowego Funduszu Republiki Austriackiej na rzecz ofiar Narodowego Socjalizmu, która przygotowuje projekt nowej austriackiej wystawy narodowej w Miejscu Pamięci Auschwitz. Członkowie MRO dyskutowali na temat niektórych elementów scenografii planowanej ekspozycji.

Drugiego dnia obrad członkowie MRO odwiedzili teren byłego niemieckiego ośrodka zagłady w Treblince.