Program 14. Warszawskiego Festiwalu Filmów o Tematyce Żydowskiej

Zapraszamy na 14. Warszawski Festiwal Filmów o Tematyce Żydowskiej. Pokazy odbywać się będą w Muzeum Polin oraz JCC Warszawa od 21 do 27 listopada. Portal Jewish.pl jest patronem medialnym Festiwalu.

Szczegółowy program Festiwalu dostępny jest tutaj: program-wjff-2016

Opisy filmów:

Fabuła długometrażowa:

Dzień po żałobie (One Week and a Day), reż. Asaph Polonsky, Izrael 2016, 98’
Jeden dzień z życia pogrążonego w żałobie ojca, który wykrada z hospicjum medyczną marihuanę, porzuca pracę i spędza dzień ze skrytym synem sąsiada, podczas gdy jego żona usiłuje żyć normalnie. Każde z nich próbuje radzić sobie ze śmiercią syna na swój sposób… Eyal nie może się pogodzić z dramatem, który spotkał jego rodzinę. Można by przypuszczać, że jego żałoba powinna już dobiegać końca. Tak to przynajmniej chciałby widzieć jego żona. W pewnym momencie Eyal niespodziewanie znajduje nowego sprzymierzeńca, który pokazuje mu, że na to wszystko można spojrzeć z nieco innej perspektywy.
https://www.youtube.com/watch?v=s8IFH30ivd0

Dziesiąty mężczyzna (The Tenth Man), reż. Daniel Burman, Argentyna 2016, 82’
Po latach rozłąki Ariel wraca z Nowego Jorku do Buenos Aires, chcąc odbudować więź ze swoim ojcem, który założył fundację charytatywną w Once – dzielnicy żydowskiej, w której spędził dzieciństwo. Daniel Burman po raz kolejny przygląda się dynamice interakcji ojca z synem. Ariel stopniowo zapomina o swoich przekonaniach i coraz bardziej zagłębia się w życie lokalnej społeczności. Usher – nieskory do spotkania z synem – zleca mu różne zadania. Realizując jedno z nich, Ariel poznaje Evę, wolontariuszkę pracującą dla fundacji. Wewnętrzna siła i niezależny charakter Evy inspirują Ariela do zgłębienia zwyczajów religijnych i tradycji społeczności żydowskiej… i ostatecznie pozwalają mu na nowo odkryć swoją tożsamość. Daniel Burman, autor Paszportu do raju (Srebrny Niedźwiedź Berlinale 2004) oraz Rodzinnej tradycji (Nagroda Publiczności, Nagroda SIGNIS i tytuł najlepszego filmu iberoamerykańskiego na festiwalu Mar del Plata), w subtelny sposób portretuje przemianę, jaka zachodzi w świadomości Ariela i jego stosunku do miejsca, w którym dorastał.
https://www.youtube.com/watch?v=52vGWP7aOew

Fritz Bauer kontra państwo (The People vs. Fritz Bauer), Lars Kraume, Niemcy 2015, 105’
Niemcy, rok 1957. Prokurator generalny Fritz Bauer otrzymuje kluczowy dowód w sprawie miejsca pobytu podpułkownika SS Adolfa Eichmanna. Bauer nie ufa niemieckim władzom, które w tamtym okresie nie palą się do rozliczania nazistów, dlatego informację o Eichmannie przekazuje izraelskiemu Mosadowi… W konsekwencji grozi mu oskarżenie o zdradę stanu i ujawnienie ukrywanej przez niego orientacji seksualnej. Jedynym sojusznikiem Bauera okazuje się młody prokurator Karl Angermann. Wielokrotnie nagradzany film Laursa Kraumego ukazuje najbardziej fascynujący fragment biografii niezłomnego prawnika, którego decyzje spotykały się z oporem podległych mu ludzi.
2016 – Niemieckie Nagrody Filmowe: Najlepszy Film, Najlepszy Scenariusz, Najlepszy Reżyser, Najlepszy Aktor Drugoplanowy, Najlepsze Kostiumy oraz Najlepsza Scenografia; 2015 – Nagroda Stowarzyszenia Krytyków Niemieckich 2015 – najlepszy film; 2015 – Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Locarno, Nagroda Publiczności
https://www.youtube.com/watch?v=nN5PvNQq86E

Historia przemocy (The Origin of Violence), reż. Élie Chouraqui, Francja, Niemcy 2016, 116’
Nathan Fabre jest nauczycielem we francusko-niemieckiej szkole, a jednocześnie prowadzi badania poświęcone francuskiemu ruchowi oporu. Podczas wyjazdu do Buchenwaldu odkrywa fotografię więźnia obozu koncentracyjnego o wyglądzie łudząco podobnym do jego ojca. Po powrocie do domu zadaje ojcu pytania, które pozostają bez odpowiedzi… Fabre zaczyna własne śledztwo i szuka prawdy o własnej rodzinie. Sytuacja, w jakiej się znalazł, negatywnie oddziałuje na jego związek z młodą Niemką, która podobnie jak on, niewiele wie o losach swoich przodków. Bohater filmu prowadzi rozmowy ze światkami historii, członkami własnej rodziny. Fabre dociera do prawdy, która była ukrywana przez 60 lat. Fabuła Historii Przemocy została oparta na wydanej w 2009 roku autobiograficznej powieści Fabrice’a Humberta. Historia przemocy to trzymająca w napięciu opowieść, która pokazuje zmagania jednostki z trudną historią własnej rodziny.
https://www.youtube.com/watch?v=D0_FR7QOm6s

Kogut ze ściętą głową (The Beheaded Rooster), reż. Radu Gabrea, Austria / Niemcy / Węgry / Rumunia 2007, 98’
23 sierpnia 1944 roku w Siedmiogrodzie szesnastoletni Felix Goldsmidt czeka razem z kolegami na tradycyjne przyjęcie z okazji ukończenia szkoły. Jednak tego dnia królestwo Rumunii żegna swojego wieloletniego sojusznika – nazistowskie Niemcy…

Niepamięć (Remember), reż. Atom Egoyan, Kanada, Niemcy 2015, 94’
Przejmująca historia cierpiącego na demencję mężczyzny, który wyrusza na poszukiwanie blockfuhrera z Auschwitz, człowieka odpowiedzialnego za śmierć jego rodziny. Trzymający w napięciu thriller o pamięci, zapomnieniu i pragnieniu zemsty. W filmie zagrali Christopher Plummer oraz Martin Landau a także… Dean Norris, czyli słynny Hank z Breaking Bad. Film przyjęty 10-minutową owacją na stojąco na Festiwalu Filmowym w Wenecji!
https://www.youtube.com/watch?v=g7jmt1vz0Mk

Persona Non Grata, reż. Cellin Gluck, Japonia 2016, 139’
Poruszająca opowieść o japońskim dyplomacie Chiune Sugiharze, który w czasie drugiej wojny światowej jako konsul na Litwie uratował kilka tysięcy Żydów. Sugihara, nazywany japońskim Schindlerem, jest jedynym Japończykiem, który otrzymał tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Akcja filmu toczy się w latach 1934-1955. Japoński dyplomata spędził młodość w Madżurii. Służbę dyplomatyczną na Litwie zaczął pełnić podczas II wojny światowej. Choć Japonia pozostawała sojusznikiem nazistowskich Niemiec, Sugihara zdecydował się podjąć ogromne ryzyko, żeby ratować Żydów. Ryzykował nie tylko swoją karierą i reputacją, na szalę rzucił także bezpieczeństwo i życie własnej rodziny. W czasach Zagłady Chiune Sugihara udzielił pomocy 6 tysiącom Żydów. Wydawał im wizy, które pozwoliły im przetrwać wojnę w Japonii. W filmie zagrali m. in. laureat Nagrody Japońskiej Akademii Filmowej Toshiaki Karasawa w roli Sugihary oraz Borys Szyc i Agnieszka Grochowska.
https://www.youtube.com/watch?v=Zv8z7akKFN4

Przepis na kiszone (Pickle Recipe), reż. Michael Manasseri, USA 2016, 97’
Joey Miller, król didżejów z Detroit, jest samotnym ojcem i tonie w długach. Zbliża się bat micwa jego córki Julie, a on nie ma sprzętu, żeby zagrać na organizowanej z tej okazji imprezie. W końcu Joey prosi o pomoc wujka Morty’ego (David Paymer – Amistad), który stawia jednak jeden warunek. Joey musi wykraść od swojej babci Rose (Lynn Cohen – Monachium, Seks w wielkim mieście) przepis na ogórki kiszone. Jest jeden problem: babcia zamierza zabrać ten przepis do grobu…
LA JFF 2016 – Nagroda Publiczności, Najlepsza komedia
https://www.youtube.com/watch?v=7eKyms_Q0Oo

Przesłuchanie (The Interrogation), reż. Erez Pery, Izrael 2016, 80’, dramat
Polska premiera. Spotkanie z odtwórcą głównej roli Maciejem Marczewskim.
Jest 1946 rok, Rudolf Höss, komendant obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, czeka na proces w polskim więzieniu. Albert, młody i ceniony polski sędzia śledczy, ma przesłuchać Hössa i skłonić go do zeznań. Konfrontacja tych dwóch mężczyzn stanie się przyczynkiem do refleksji nad przerażającą banalnością zła. Film oparty jest na wspomnieniach spisanych przez Rudolfa Hössa bezpośrednio przed egzekucją.
https://www.youtube.com/watch?v=JuBTZ0TN3zA

Ślubowanie (The Oath), reż. Zygmunt Turkow, Polska 1924, 60’
Oparty na sztuce Pereca Hirszbejna polsko-amerykański film fabularny z 1924 roku w języku jidysz. Dwaj przyjaciele przyrzekają sobie, że ich dzieci wezmą w przyszłości ślub. Poręczycielem tego przyrzeczenia ma być sam prorok Eliasz… Później jeden z ojców umiera, a wdowa po nim postanawia wydać córkę za majętnego kawalera. Przeznaczony jej młodzieniec też ma ożenić się z panną z zamożnego domu. Ślubowanie nie traci jednak swej mocy. Młodzi, choć nie wiedzą o złożonym przed laty przyrzeczeniu, zakochują się w sobie. I mimo że jedno z nich mieszka w Warszawie, a drugie w Wilnie i wydawałoby się, że nic już nie może im pomóc, wciąż mogą liczyć na pomoc proroka Eliasza…

Dokument długometrażowy:

Aniołki (Little Angels), reż. Marco Niemeijer, Holandia 2015, 77’
Poprzez portret jednej rodziny Aniołki ukazują bolesne i przytłaczające trwanie traum wojennych w kolejnych pokoleniach. Holenderski filmowiec Marco Niemeijer portretuje złożoną relację łączącą jego amerykańską ciotkę Taschę i jej 97-letnią matkę Enny. Enny wciąż żyje w cieniu śmierci swych dwóch pierwszych córek, które zginęły w niemieckich obozach koncentracyjnych. Poprzez losy jednej rodziny Aniołki to opowieść o niemożności pocieszenia matki przez córkę i córki przez matkę w obliczu rodzinnej tragedii.

Humus! (Hummus The Movie!), reż. Oren Rosenfeld, Israel 2016, 70’
Humus – przepyszny, bogaty w wartości odżywcze, uwielbiany przez Amerykanów superfood – łączy muzułmanów, chrześcijan i żydów na całym świecie. Tysiące ludzi na całym świecie dzielą różnice o podłożu historycznym i kulturowym, ale łączy ich jedno… miłość do humusu! W filmie Orena Rosenfelda poznajemy trzech bohaterów: zapracowaną muzułmankę, uśmiechniętego Żyda i młodego chrześcijanina-Araba. Łączy ich wspólna pasja. Towarzyszymy Olivierowi, benedyktynowi z Francji, który poszukuje najlepszego humusu, obserwujemy zaciętą walkę o pobicie Rekordu Guinnessa w kategorii „Największej na świecie porcji humusu”, poznajemy też Alufa Abira, hiphopowca z czarnym pasem. Humus! to opowieść o zwykłych ludziach, którzy po prostu uwielbiają humus.
http://www.hummusthemovie.com/

Kronika mińskiego getta. O honor i wolność (The Chronicles of Minsk Ghetto), reż. Vladimir Łuckij, Ukraina 2015, 50 min
Dokument Kronika mińskiego getta przedstawia historię żydowskiej opozycji w gettach utworzonych przez nazistów dla ludności żydowskiej w każdym białoruskim mieście i wielu mniejszych ośrodkach. Organizacje podziemne funkcjonowały w 80 białoruskich gettach, a w samym Mińsku istniały 22 grupy dowodzone przez Isayę Kazinetsa, Girsha Smolyara i Mikhaila Gebeleva. Bohaterstwo Żydów walczących podczas II wojny światowej jest tematem podejmowanym stosunkowo rzadko. Ciągle nie zostały nakręcone filmy, które w sposób pełny ukazywałyby tę problematykę. Walczono w różny sposób m. in. sabotując pracę fabryk i węzłów kolejowych, a także przerzucając tysiące ludzi z getta do oddziałów partyzanckich. Szacuje się, że na terenie Białorusi Żydów zaangażowanych w walkę partyzancką było od 10 do 15 tysięcy Żydów.

Ludzie Hitlera (Hitler’s People), reż. Peter Hartl, Niemcy, 80’
Przejmujący portret społeczeństwa niemieckiego w czasach nazistowskich. W dokumencie Ludzie Hitlera, ukazującym życie w Niemczech od 1933 do 1945 roku, zostały wykorzystane nieznane materiały archiwalne z prywatnych zbiorów, ukazujące życie zwykłych obywateli w okresie dojścia Hitlera do władzy.

Niemcy i Żydzi (Germans and Jews), reż. Janina Quint, USA 2016, 76’
W dzisiejszym Berlinie żyje najszybciej rozwijająca się populacja żydowska na świecie, a kondycja niemieckiej demokracji mogłaby stanowić wzór dla większości współczesnych społeczeństw. Niemcy i Żydzi to film pokazujący drogę od tabuizacji pamięci o Holokauście do otwartej konfrontacji ze zbrodniczą przeszłością nazistowskich Niemiec. To również film o przemianie. Widz poznaje zapis osobistych historii – drogi jaką musieli przebyć Niemcy. Obserwujemy tu zaskakującą i niezwykle złożoną historię pojednania. Z prywatnej rozmowy dwóch przyjaciółek, Tal Recanati (Żydówki) i Janiny Quint (nie-żydowskiej Niemki) powstał niezwykle interesujący i bogaty dialog międzykulturowy. Niemcy i Żydzi to film prowokujący, zaskakujący, a także budujący.
https://www.youtube.com/watch?v=fg4anJNqvgk

Procesy norymberskie (Nuremberg Trials), reż. Peter Hartl, Niemcy 2016, 50′
W filmie Petera Hartla procesy norymberskie ukazane zostały z perspektywy postaci takich jak John Dos Passos, Ilja Erenburg, Erika Mann, Erich Kästner i Willy Brandt. Reżyser stara się przedstawić refleksje niezależnych obserwatorów ówczesnych wydarzeń oraz wpływ, jaki słynne procesy zbrodniarzy nazistowskich wywarły na społeczeństwo niemieckie.

Przetrwać Skokie (Surviving Skokie), reż. Eli Adler & Blair Gershkow, USA, Polska, 2015, 66’
Przetrwać Skokie to poruszający dokument o pracy pamięci i tłumionych wspomnieniach. Eli Adler opowiada o neonazistowskim marszu, który miał się odbyć pod koniec lat 70. XX w. w miasteczku Skokie w stanie Illinois, zamieszkiwanym przez dużą grupę ocalonych z Holokaustu – a także o losach swojego ojca, który musi skonfrontować się z własną przeszłością. Przetrwać Skokie ukazuje też relację ojca i syna, którzy wyruszają wspólnie w podróż do Polski, by odtworzyć historię własnej rodziny.
http://www.survivingskokiemovie.org/

Przy Planty 7/9 (Bogdan’s Journey), reż. Michał Jaskulski, Lawrence Loewinger, Polska 2016, 90’
Dla wielu Żydów pogrom kielecki z 1946 roku jest symbolem powojennego polskiego antysemityzmu. W Polsce był zakazanym tematem przez lata komunizmu. Bohater filmu, polski katolik Bogdan Białek, poświęcił dużą część swojego życia, żeby pojednać Polaków i Żydów po tragicznych wydarzeniach, do których doszło w Kielcach. W Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej pogrom kielecki pozostawał nie tylko tematem zakazanym, ale i tematem tabu. Po upadku komunizmu bohater filmu Bogdan Białek otworzył puszkę Pandory: zaczął publicznie mówić o pogromie i walczyć z utrwalanymi przez lata stereotypami tworzonymi przez Polaków i Żydów.
https://vimeo.com/164416162

Spuścizna Goldfadena: historia teatru jidysz (Goldfaden’s Legacy: The Origins of Yiddish Theater), reż. Radu Gabrea, Rumunia 2004, 58’
Dokument przedstawiający historię teatru jidysz od samych początków w XIX-wiecznym Iasi w północnej Rumunii po XX-wieczny Nowy Jork. Osią tej opowieści staje się biografia Abrahama Goldfadena. Film pokazuje wzajemny wpływ, jaki wywarły na siebie kultura rumuńska i żydowska, a także rolę, jaką nowojorski teatr jidysz odegrał w kształtowaniu amerykańskiej branży rozrywkowej.

Za rok w Jerozolimie… Aliyah Dada (Aliyah Dada), reż. Oana Giurgiu, Rumunia 2015, 115’
Aliyah DaDa prezentuje bogato udokumentowaną historię rumuńskich Żydów. W 1882 roku niewielka społeczność z Moinești wyjechała do Ziemi Świętej, by założyć jedną z pierwszych osad w Palestynie. Od tego czasu droga rumuńskich Żydów do Izraela splatała się ze współczesną historią Rumunii. Historyczna opowieść została ujęta w estetyce dadaistycznej jako wyraz hołdu dla prekursorów tego nurtu – Tristana Tzary i Marcela Janco.
Partner pokazu: instytut rumuński, Q&A https://www.youtube.com/watch?v=jnE2mBynpes

Żydzi na sprzedaż (Jews For Sale), reż. Radu Gabrea, Rumunia 2012, 74’
Rok 1947: z Zurychu do Bukaresztu przyjeżdża pasażer z dyplomatycznym paszportem. Po przybyciu do Rumunii orientuje się, że zaginęła jedna przewożonych przez niego walizek. Dostał ją od starego znajomego tuż przed wyjazdem. W środku znajdował się milion dolarów. Pieniądze te miały umożliwić emigrację do Izraela pewnej grupy Żydów. Film ukazuje jeden z epizodów historii działalności przemytniczej rumuńskich komunistów, przybliżający proceder sprzedaży rumuńskich Żydów do Izraela.
https://www.youtube.com/watch?v=BBnXAlJepmk

Dokument krótkometrażowy:

Claude Lanzmann: widma Szoa (Claude Lanzmann: Spectres of the Shoah), reż. Adam Benzine, Kanada 2015
Film przedstawia proces powstawania, postprodukcji i recepcji przełomowego dokumentu Claude’a Lanzmanna Shoah. Benzine wykorzystał m. in. archiwalne materiały, które powstały podczas kręcenia Shoah, przedstawił też kluczowe wydarzenia z życia Lanzmanna, w tym okres walki we francuskim ruchu oporu, romans z Simone de Beauvoir i przyjaźń z Jean-Paulem Sartre’em. Film Benzine’a nominowany jest do Oscara 2016 w kategorii „Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny”.
https://www.youtube.com/watch?v=IZMc18CUiRE

Monachium ’72 (Munich ’72 and Beyond), reż. Stephen Crisman, USA 2016, 30’
5 września 1972 roku podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium palestyńscy ekstremiści zamordowali 11 Izraelczyków. Monachium ’72 to dramatyczna opowieść o pierwszej odsłonie nowoczesnego terroryzmu, która ukazuje nowe, wstrząsające fakty na temat tych tragicznych wydarzeń i ich następstw. Wielokrotnie nagradzany reżyser Stephen Crisman powraca do dnia tej tragedii w wywiadach z Izraelczykami i Palestyńczykami, członkami ich rodzin, świadkami, organizatorami Olimpiady i przedstawicielami rządu. To trzymający w napięciu film o konflikcie i metodach walki, które rozwinęły się w następnych dekadach.

Żydzi Warszawy (Jews of Warsaw), reż. Daniel Strehlau, Polska 1997, 38’
Film stanowi portret przedwojennego życia i kultury warszawskich Żydów. Jest to w pewnym sensie podróż do świata, którego już nie ma i o którym często niewiele wiedzą sami mieszkańcy dzisiejszej Warszawy. Jako pomost między przeszłością a teraźniejszością służą niezwykłe, archiwalne zdjęcia.

Radykalny Żyd (The Radical Jew), reż. Noam Osband, USA 2016, 22’
Radykalny Żyd to opowieść o Baruchu Marzelu, byłym liderze Kach, ultraprawicowej partii izraelskiej uznanej w 1995 roku za organizację terrorystyczną. Marzel, uznawany za jednego z najsłynniejszych żydowskich ekstremistów, opowiada o swoim dzieciństwie, służbie wojskowej w Libanie, motywacjach i kontrowersyjnych poglądach – przedstawia także swoją wizję rozwiązania konfliktu izraelsko-palestyńskiego.

Fabuła krótkometrażowa:

Mały dyktator (The Little Dictator), reż. Nurith Cohn, Izrael 2015, 29′
Profesor Yossi Kleinmann jest pozbawionym charyzmy naukowcem wykładającym wiedzę o przywódcach reżimów totalitarnych. Nie okazują mu szacunku ani studenci, ani despotyczna żona. Podczas urodzin babki swojej żony, Yossi, który jest ocalonym z Holokaustu, niespodziewanie stawi czoła przeszłości, rodzinie… i samemu sobie.
http://www.imdb.com/video/wab/vi1961735449

Samira, reż. Dalit Kimor, Izrael 2015, 40’
Samira – przykładna obywatelka i gospodyni domowa czy zamachowiec samobójca? Samira miała męża i córkę. Starała się żyć normalnie. Dlaczego zatem usiłowała wysadzić się w powietrze w pełnej ludzi kawiarni? Intensywne śledztwo pozwoli wykazać, jakie były jej motywacje…

BLOK FILMÓW KRÓTKOMETRAŻOWYCH – projekcje w JCC:

Ave Maria (Ave Maria), reż. Basil Khalil, Palestyna, Francja, Niemcy 2015, 15’ https://www.youtube.com/watch?v=4zkWieC8Z8w
Dziękuję (Kapunka), reż. Tal Greenberg, Izrael 2015, 12’ https://www.youtube.com/watch?v=KOK6Ud2GZRM
Gołąb (Curpigeon), reż. Dmitry Milkin, USA 2016, 10’
Ściana płaczu (Wall, Crevice, Tear), reż. Tehila Raanan, Izrael 2015, 10’
Syn (Setting Son), reż. Rachel Rosen, USA 2016, 7’
Nadzieja / Hope, Michael Scherrer, Szwajcaria 2016, 6’
Ewa i Moe (Eva and Moe), reż. Lizzie Warren, USA 2016, 8’
Podróż (The Bus Trip), reż. Sarah Gampel, Szwecja 2016, 14’