Stanisław Lem w muzeum Polin

Muzeum Polin, fot. M. Starowieyska

Muzeum Polin zaprasza na wyjątkowy wieczór poświęcony Stanisławowi Lemowi. W programie specjalna projekcja „Autora Solaris” Borysa Lankosza – pierwszej dokumentalnej biografii Lema, oraz spotkanie ze znawcami jego życia i twórczości – Wojciechem Orlińskim, autorem filmowego scenariusza, i Agnieszką Gajewską, autorką wydanej w tym roku książki „Zagłada i gwiazdy”. Wieczór poprowadzi Tomasz Fiałkowski – dziennikarz, krytyk literacki, publicysta, edytor książek Stanisława Lema.

11 grudnia 2016 (niedziela), godz. 18:00, wstęp wolny

Życiorys Lema wciąż skrywa wiele zagadek i paradoksów. Jak udało mu się przeżyć Holokaust? Jaki był jego stosunek do PRL – skoro i pisał utwory propagandowe i działał w konspiracji? Jakim cudem w latach 50. udawało mu się być na bieżąco ze światową nauką i techniką? Dlaczego przez całe życie współpracował z katolickim „Tygodnikiem Powszechnym”, będąc otwarcie ateistą?

Część z tych zagadek zostaje rozwikłana w pierwszym dokumentalnym filmie biograficznym o Lemie, którego specjalna projekcja odbędzie się w Muzeum POLIN. Film „Autor Solaris” wyreżyserował Borys Lankosz na podstawie scenariusza Wojciecha Orlińskiego. Ten dziennikarz „Gazety Wyborczej” jest wielkim miłośnikiem Lema, autorem leksykonu lemologicznego „Co to są sepulki?” i pracuje właśnie nad biografią pisarza.

W filmie zobaczymy m.in. po raz pierwszy unikatowe zdjęcia i filmy kręcone przez Stanisława Lema na kamerze 8 mm i jego niepublikowaną dotąd korespondencję z innym pisarzem s-f Philipem K. Dickiem. W jej wyniku Dick doszedł do wniosku, że Lem nie istnieje, a pod skrótem „LEM” ukrywa się jakaś tajna komunistyczna organizacja. Usłyszymy głos polskiego pisarza, który w latach 50. nagrał swoją antystalinowską satyrę „Korzenie”, którą wykonywał dla najbliższych, a także inscenizację fragmentu jego socrealistycznej sztuki „Zdarzenie na jachcie Paradise”. Usłyszymy czołowych lemoznawców i historyków, a we fragmentach inscenizowanych zobaczymy Jana Peszka, Roberta Gonerę i Marka Kondrata.

Z nietypowej strony podeszła do twórczości Lema i jego życiorysu dr Agnieszka Gajewska z Instytutu Filologii Polskiej UAM w Poznaniu. W swojej monografii „Zagłada i gwiazdy. Przeszłość w prozie Stanisława Lema” wpisuje twórczość pisarza w główne nurty polskiej prozy powojennej, w tym w pokolenie Kolumbów, prozę małego realizmu, prozę pacyfistyczną oraz rozrachunki inteligenckie.

Autorka koncentruje się na wątkach, które dotyczą dwudziestowiecznej historii, w szczególności śladów Zagłady Żydów lwowskich obecnych w prozie Stanisława Lema. Ważnym motywem jej pracy jest też temat międzywojennych oraz wojennych losów rodziny pisarza.

Kontekst przedstawiany przez Gajewską obejmuje okres od XIX wieku, gdy rozpoczęła się polonizacja galicyjskich Żydów, aż do lat siedemdziesiątych wieku następnego, kiedy to pisarz był inwigilowany przez bezpiekę. Nieznane do tej pory fakty z biografii pisarza są także tłem dla interpretacji powieści realistycznych oraz fantastyczno-naukowych autora „Cyberiady”.

Partnerem wydarzenia jest Wydawnictwo Naukowe UAM w Poznaniu.