Marsz Żywych. Deklaracja pamięci ministrów edukacji

Marsz Żywych 2017, fot. Marek Lach

24 kwietnia na terenie byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz odbył się 26. Marsz Żywych. Kilka tysięcy osób, przede wszystkim młodych Żydów, ale także duża grupa polskiej młodzieży, przeszło spod bramy „Arbeit macht frei” w byłym obozie Auschwitz I na teren byłego obozu Auschwitz II-Birkenau.

Tegoroczny Marsz odbywał się 75 lat po rozpoczęciu masowych deportacji europejskich Żydów do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz, gdzie zdecydowana większość z przywiezionych była natychmiast mordowana w komorach gazowych. Najliczniejszą grupę deportowanych Żydów stanowili obywatele Węgier – ok. 430 tys., a także obywatele II Rzeczypospolitej – ok. 300 tys.

Wśród uczestników Marszu byli ministrowie edukacji z kilkunastu krajów, w tym Anna Zalewska z Polski oraz Naftali Bennett z Izraela. Przed rozpoczęciem Marszu wraz z dyrektorem Muzeum dr. Piotrem M. A. Cywińskim złożyli oni wieńce pod Ścianą Śmierci na dziedzińcu bloku 11 w byłym obozie Auschwitz I. Ministrowie zwiedzili też wystawę „Szoa” w bloku 27 przygotowaną przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie. Później przy pomniku w byłym obozie Auschwitz II-Birkenau upamiętniającym ofiary obozu zapalili znicze i złożyli kwiaty.

– Edukacja w Miejscu Pamięci to nie tylko lekcja historii. Przejście przez autentyczny poobozowy teren to bowiem czas niezwykle ważnej refleksji. Właśnie w Auschwitz najpełniej można zmierzyć się z najważniejszymi pytaniami o człowieka, o społeczeństwo, o skutki pogardy, nienawiści, czy antysemityzmu – powiedział dyrektor Muzeum Auschwitz dr Piotr M. A. Cywiński.

– Obecność ministrów edukacji podczas Marszu Żywych ma duże znacznie także dla przyszłości edukacji, bo to dzięki ich wsparciu często możliwa jest organizacja przyjazdów młodych ludzi do Miejsca Pamięci. Młodzi ludzie powinni umieć przeciwstawić się nienawiści, a my musimy dać im szansę poczucia i poznania ostrzeżenia płynącego dla nas z tragedii Auschwitz, Szoa i obozów koncentracyjnych – podkreślił dyrektor Cywiński.

Główne uroczystości Marszu Żywych odbyły się przy pomniku upamiętniającym ofiary obozu położonym w pobliżu ruin komór gazowych i krematoriów II i III. Zapłonęło tam sześć symbolicznych zniczy symbolizujących sześć milionów ofiar Holokaustu. Odczytano tam również wspólną deklarację ministrów edukacji:

„Podejmujemy uroczyste zobowiązanie aby pamiętać i upamiętnić miliony żydowskich ofiar Holokaustu, ludobójstwo przedstawicieli narodowości romskiej jak również inne masowe okrucieństwa związane z Holokaustem. Będziemy szanować ocalałych, którzy wciąż są z nami i oddawać cześć tym, którzy sprzeciwiali się złu nazistowskiej tyranii.

Zobowiążemy się do zwalczania wszelkich form negowania Holokaustu, a także zwalczania antysemityzmu, uprzedzeń w stosunku do Romów i wszystkich form rasizmu i nietolerancji.

Zainspirowani Deklaracją Międzynarodowego Forum Sztokholmskiego nt. Holocaustu z 2000 r. będziemy wzmacniać moralne zobowiązanie naszych narodów oraz polityczne zobowiązanie naszych rządów i międzynarodowych organizacji do kontynuacji dzielenia się tragiczną historią Holokaustu i do przeciwstawiania się tym, którzy próbują zaprzeczać lub zniekształcać tę część naszej historii.

Będziemy promować edukację i pamięć o Holokauście w naszych szkołach i uniwersytetach i zapewniać właściwe materiały do nauczania oraz źródła aby zapewnić, że przyszłe pokolenia będą rozumieć przyczyny Holokaustu i rozważą jego straszliwe konsekwencje.”

Na zakończenie ceremonii wspólnie odmówiono kadisz – żydowską modlitwę za zmarłych.