Więcej niż jedzenie – Hummus!

http://www.hummusthemovie.com

Dania lokalnej kuchni bywają wizytówką regionów, turystyczną atrakcją, synonimem wspólnych posiłków. Jednocześnie często stają się polem konfliktu o jakość, recepturę, czas i miejsce pochodzenia, a więc pośrednio także o światopogląd i historię.

Pytanie o źródło i rolę hummusu w krajach Bliskiego Wschodu reżyser filmu Hummus! The movie Oren Rosenfeld postawił sobie, gdy usłyszał informację o rekordzie Guinnessa na największą porcję ciecierzycowej pasty (11.5 tony) ustanowionym przez Libańczyków w 2010 roku.

Jak łatwo się domyślić, odpowiedzi na pytanie o to skąd wziął się hummus jest wiele i zależą one od rozmówcy. Dlatego też bardzo szybko okazuje się, że film Rosenfelda nie jest o jedzeniu jako takim, ale o tym co wokół niego – ludziach, którzy go przyrządzają i spożywają. Poznajemy więc historie właścicieli hummusowni w różnych częściach Izraela, między innymi uczestników telewizyjnych zmagań o nagrodę Złotej Pity. Jego zwyciężczynią okazała się jedyna startująca w konkursie kobieta – Suheila Al Hindi, właścicielka restauracji w Acre. Jej historia staje się pretekstem do rozważań nad dominacją mężczyzn wśród właścicieli barów i restauracji. Jeden z nich stwierdza nawet, że przygotowywanie hummusu to typowo „męskie” zajęcie, w którym żadna kobieta nie może się sprawdzić. Suheila Al Hindi obala tę tezę i pokazuje życie aktywnych zawodowo kobiet, które mimo niechęci otoczenia realizują swoje pomysły i spełniają się w różnych rolach.

U innego z bohaterów, przygotowywanie hummusu towarzyszyło nawróceniu religijnemu. Eliyahu Shmueli, który młodość spędził wałęsając się po świecie i imając najróżniejszych zawodów, powrócił do Izraela, gdzie poznał Alufa Abira – izraelskiego rapera i wykonawcę reggae. Pod jego wpływem Eliyahu Shmueli przeszedł odmianę duchową, dołączył do chasydów bracławskich, założył tradycyjną rodzinę oraz… sieć hummusowni, która dziś liczy sobie ponad 40 lokali rozmieszczonych po całym kraju. Gdy w pewnym momencie Shmueli tłumaczy to w jaki sposób osiąga idealny smak swojej pasty, opowiada o odpowiednim doborze gatunku sezamu, użytego do produkcji tahiny, który musi komponować się z wybranym gatunkiem ciecierzycy. Dążenie do idealnej harmonii smaku zestawione jest z obrazem praktyk duchowych, w których uczestniczymy jako obserwatorzy między innymi towarzysząc bohaterowi w jego dorocznej pielgrzymce do Umanu. Zwykła, codzienna czynność ucierania pasty zostaje spleciona z najwznioślejszymi momentami życia pokazując, że w jakimś (zaskakującym) sensie mogą one przenikać się nawzajem.

W spotkaniu po projekcji Oren Rosenfeld stwierdził, że po wysłuchaniu tych i pozostałych historii można powiedzieć jedno: hummus to więcej niż jedzenie – jest prostym posiłkiem i dopiero to kto i w jaki sposób go podaje sprawia, że staje się wyjątkowy.

Hummus! The movie, reż. Oren Rosenfeld, 2015. Film pokazany został w ramach festiwalu Żydowskie Motywy 2017. Oficjalna strona filmu: http://www.hummusthemovie.com, piosenka Alufa Abira o hummusie wykorzystana w filmie: https://youtu.be/fiF9egyxGoI

Martyna Steckiewicz