“Polska 1926. Portret zbiorowy II RP”

Ośrodek Karta uruchomił portal internetowy polska1926.pl, na którym można zaleźć podpisy 5,5 mln polskich obywateli, głównie uczniów, którzy gratulowali Amerykanom 150. rocznicy niepodległości. Dokument podpisali m.in. Irena Sendlerowa, z domu Krzyżanowska, ówczesna uczennica Gimnazjum Heleny Trzcińskiej w Warszawie; Majer Bałaban, rektor Seminarium Rabinicznego Tachkemoni; Adam Czerniaków, członek GWŻ w Warszawie; Jan Karski (jako Jan Kozielewski) uczeń szkoły powszechnej nr 4 w Łodzi.

Polską Deklarację Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych przygotowano na 4 lipca
1926 – z okazji 150. rocznicy Niepodległości USA – jako wyraz podzięki za wsparcie Ameryki w odzyskaniu przez Polskę bytu niepodległego oraz wielką pomoc humanitarną w latach 1919–22. W 111 tomach, ilustrowanych przez najwybitniejszych plastyków międzywojnia, podpisało się 5,5 miliona obywateli polskich – około 20 procent ówczesnej populacji II Rzeczpospolitej.

Portal internetowy „Polska 1926. Portret zbiorowy II RP” to prezentacja tego niezwykłego zbioru, będącego jednym z największych spisów imiennych społeczeństwa II RP. Umożliwia zapoznanie się z całością Deklaracji oraz samodzielne odnalezienie każdego z 5,5 mln podpisów – poprzez wyszukiwanie nazwisk, miejscowości bądź instytucji.

Na portalu znajduje się ponad 31 tysięcy opisanych stron Deklaracji i ponad 200 tysięcy odczytanych podpisów. W następnym etapie prac planowane jest odczytanie wszystkich autografów – wśród których wielu z nas będzie mogło odkryć kogoś ze swoich bliskich: dowiedzieć się gdzie mieszkali, kim byli w 1926 roku.

Ideą portalu jest zachęcenie jego użytkowników, szkół, władz samorządowych, organizacji pozarządowych – do włączenia się w odczytywanie podpisów, badania historii osób i instytucji zapisanych na kartach Deklaracji i dzielenia się efektami swoich prac poprzez stronę internetową. Baza ta ma być punktem wyjścia do projektów edukacyjnych i społecznych, tworzenia wystaw oraz prowadzenia własnych badań genealogicznych.

Najmłodsi podpisani w Deklaracji to uczniowie pierwszych klas, urodzeni w 1919 roku – pierwszy rocznik urodzony w niepodległej Polsce. Niektórzy z nich wciąż żyją. Być może uda się opisać ich losy w niedalekiej przyszłości. Poprzez takie mikrohistorie Ośrodek Karta będzie chciał przybliżyć społeczeństwu 100 lat historii Polski od odzyskania niepodległości. We współpracy z użytkownikami portalu może uda się udokumentować najwięcej takich jednostkowych historii.