Wykład: Czym jest nida? Judaizm wobec menstruacji

Caspar Philips Jacobsz, Kobiety w mykwie, Amsterdam, 1783. Bibliotheca Rosenthaliana, Uniwersytet w Amsterdamie

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN zaprasza na wykład z cyklu „Dzieje Żydów: stare i nowe pytania”: Czym jest nida? Judaizm wobec menstruacji.

Wykład odbędzie się 23 listopada (czwartek), godz. 18.00, wstęp wolny.

Nida to w tradycji żydowskiej termin oznaczający menstruującą kobietę, a w szerszym znaczeniu również menstruację, nieczystość menstrualną, prawa odnoszące się do menstruacji. Słowo to wywodzi się z hebrajskiego rdzenia (ndd/ndh), oznaczającego “wędrówkę” lub “wykluczenie”, sugerując, że menstruująca kobieta powinna być  czasowo wykluczona ze społeczności. Nakazy nidy do dziś wpływają na życie religijnych Żydów.

Profesor Evyatar Marienberg z Uniwersytetu Północnej Karoliny prześledzi historię tych zasad od czasów biblijnych do dziś i rozważy ich różnoraki wpływ na Żydów, w tym kwestie dotyczące miejsca i roli kobiet w synagodze, rytuałów, żydowskich cmentarzy, życia małżeńskiego, medycyny reprodukcyjnej i demografii żydowskiej.

Profesor Evyatar Marienberg jest historykiem religii zajmującym się w swoich badaniach przede wszystkim wierzeniami i praktykami religijnymi Żydów i chrześcijan w różnych epokach. Doktorat poświęcił konceptualizacji menstruacji w kulturach żydowskiej i chrześcijańskiej. Jest autorem dwóch książek i wielu artykułów poświęconych tej tematyce.

Wykład w języku angielskim z tłumaczeniem symultanicznym na język polski.

Wykład towarzyszy wystawie „Krew. Łączy i dzieli”. Ekspozycja pogłębia wiedzę na temat krwi w kulturze żydowskiej w jej wymiarze religijnym, historycznym i społecznym, odnosząc się do tradycji i współczesności. W części zatytułowanej „Wiara i rytuał” przybliża ona widzom podstawowe pojęcia związane z krwią w judaizmie, takie jak koszerność czy obrzezanie. Przygotowano również część poświęconą kobiecej i rodzinnej czystości rytualnej.

– Potraktowano ją w sposób mniej dosłowny, bardziej metaforyczny, tak, by całkowicie nie odsłaniać tabu kobiecej krwi i aby intymna atmosfera, jaka otacza zachowanie czystości małżeńskiej w judaizmie została oddana poprzez oszczędne środki i język plastyczny wystawy – w katalogu wystawy pisze dr Małgorzata Stolarska-Fronia, kuratorka.

Istotną część tej ekspozycji stanowi instalacja Elizy Proszczuk – dzieło sztuki współczesnej wplecione w narrację wystawy. Aby mocniej osadzić tę tematykę w kontekście polskim pokazywany jest także film opowiadający m.in. o mykwie przy synagodze Nożyków – jednej z trzech działających w stolicy łaźni rytualnych, z których korzystają warszawscy Żydzi, a także odwiedzający Warszawę wyznawcy judaizmu z całego świata. Widzowie dowiedzą się z niego, dlaczego tak ważne dla kobiet żydowskich są kąpiele rytualne i jak mykwa funkcjonuje współcześnie, także od strony praktycznej.

Wystawę można oglądać do 29 stycznia 2018 roku.

Program wydarzeń towarzyszących wystawie: www.polin.pl/pl/aktualnosci/2017/09/22/krew-laczy-i-dzieli-program-wydarzen

Wykład odbywa się w ramach Global Education Outreach Program.

Wykład możliwy dzięki wsparciu Taube Foundation for Jewish Life & Culture, William K. Bowes, Jr. Foundation oraz Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.