Wystawa „Montaże. Debora Vogel i nowa legenda miasta” w Łodzi

Z okazji obchodów stulecia awangardy w Polsce, w łódzkim oddziale Muzeum Sztuki ms2 otwarto pod koniec października wystawę „Montaże. Debora Vogel i nowa legenda miasta”. Prezentowane są na niej zarówno koncepcje samej pisarki jak i ich artystyczne konteksty. Spaja je doświadczenie miejskości oraz jego związki z awangardą międzywojenną. Jak piszą kuratorzy: „Układ wystawy tworzy kompozycję miejsc, scen i miast, z którymi związane było życie pisarki i jej rozwój twórczy”.

Centralny punkt odniesienia stanowi Lwów, w którym Vogel zamieszkała po I wojnie światowej, i w którym działała (promowana przez pisarkę) grupa artystyczna „artes”. Możemy przekonać się, w jaki sposób ówcześni artyści przekładali na język swojej sztuki przestrzeń miasta z jego estetyką szyldów sklepowych i neonów, tempem i trybem życia mieszkańców czy charakterystycznymi rekwizytami takimi jak sklepowe manekiny. Fascynacja estetyką codzienności inspirowała ich do nowego postrzegania percepcji i podejmowania prób oddania jej w formie artystycznej – stąd choćby słynne vogelowskie montaże literackie, próbujące uchwycić ten miejski spektakl ciągłych przemian i nowych doświadczeń.

Obok Lwowa na wystawie pojawiają się także inne ośrodki ważne dla sztuki awangardowej i samej Debory Vogel: Paryż, Nowy Jork, Berlin, Sztokholm czy wreszcie Łódź. Pisarka (tak jak i artyści z grupy „artes”) wiele podróżowała, obserwowała życie europejskich metropolii, miała szerokie kontakty w świecie artystycznym. Lwowska awangarda, podobnie jak inne „peryferyjne” grupy artystyczne, powstawała i funkcjonowała w bliskim kontakcie i dialogu z tymi dominującymi, dodając przy tym ciekawy kontekst lokalny.

Fragmenty tekstów Vogel zestawione zostały z dziełami artystów takich jak: Fernand Léger, Henryk Streng [Marek Włodarski], Katarzyna Kobro, Władysław Strzemiński, a także z nagraniami dźwiękowymi i wizualnymi z epoki. Wszystko to oddaje wielozmysłowe doświadczenie miejskości dwudziestolecia międzywojennego, ale wzbogaca je o krytyczny aspekt i refleksję nad kulturą masową oraz nad przemianami obyczajowymi i urbanizacyjnymi.

Wystawa „Montaże. Debora Vogel i nowa legenda miasta”.
Kuratorzy: Andrij Bojarov, Paweł Polit, Karolina Szymaniak
Miejsce: ms2, Oddział Muzeum Sztuki w Łodzi, ul. Ogrodowa 19
Termin: 27.10.2017-4.02.2018
Więcej informacji: http://msl.org.pl/wydarzeniams/wystawy-biezace/montaze–debora-vogel-i-nowa-legenda-miasta,2468.html

Martyna Steckiewicz