AJC apeluje o ponowne rozważenie nowelizacji ustawy o IPN przez władze polskie

AJC Central Europe wzywa polskiego ustawodawcę, by ponownie rozważył nowelizację kontrowersyjnej ustawy dotyczącej mówienia o odpowiedzialności za zbrodnie Holokaustu. W świetle nowego prawa, nowelizującego Ustawę o Instytucie Pamięci Narodowej, używanie twierdzeń sugerujących, że Polska ponosi jakąkolwiek odpowiedzialność za zbrodnie przeciwko ludzkości popełnione przez nazistowskie Niemcy – w tym twierdzeń takich, jak „polskie obozy śmierci” – jest przestępstwem, które może zostać ukarane wyrokiem trzech lat pozbawienia wolności. Takiej samej karze podlegać może ten, kto „w inny sposób rażąco pomniejsza odpowiedzialność rzeczywistych sprawców”.

„Dzień, w którym przyjęta zostaje ustawa, która wywołuje największy od 1989 r. kryzys w relacjach polsko-żydowskich, a także w stosunkach Polski z Izraelem oraz ze Stanami Zjednoczonymi, głównym sojusznikiem Polski na Zachodzie, jest bardzo smutnym dniem dla Polski” – powiedziała Agnieszka Markiewicz, Dyrektor AJC Central Europe. „Prezydent Duda ma możliwość, by zażegnać ten kryzys. Może nie podpisać ustawy, wskazując odpowiedni kierunek dla rządu i parlamentu, i pokazując, że powinny zostać podjęte wszelkie wysiłki mające na celu podjęcie współpracy i naprawę relacji ze społecznością żydowską, Izraelem oraz Stanami Zjednoczonymi.”

O rozważenie słuszności wprowadzenia ustawy zaapelował już do Polski Departament Stanu USA, a także działająca w Kongresie ponadpartyjna Grupa Zadaniowa ds. Zwalczania Antysemityzmu. Rzeczniczka Departamentu Stanu USA Heather Nauert powiedziała: „Namawiamy Polskę do ponownej oceny wprowadzanego prawa w świetle jego potencjalnego wpływu na wolność wypowiedzi oraz na nasze możliwości bycia skutecznymi partnerami”.

W zeszły piątek, w przeddzień Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu, Sejm zagłosował za wprowadzeniem ustawy. W środę, pomimo wspólnych wysiłków ze strony rządów Polski i Izraela, by poprawić napiętą sytuację, ustawa została przyjęta przez Senat.

„Zdumiewa to, że senatorowie zdecydowali się na głosowanie bez podjęcia jakiegokolwiek wysiłku mającego na celu nawiązanie dialogu pomiędzy rządem Polski a rządem Izraela, bez rozważenia szkód, jakie ustawa może spowodować w relacjach polsko-amerykańskich i polsko-żydowskich” – powiedziała Markiewicz. „Wielu ocalonych z Holokaustu obawia się, że mogą zostać ukarani za mówienie prawdy o swoich osobistych przeżyciach, w których Polacy mogą być postrzegani raczej jako sprawcy niż przyjaciele czy niosący pomoc”.

Markiewicz zaapelowała, by „Polska i Izrael dążyły do rozmów. Mamy nadzieję, że pomimo niefortunnych działań podjętych przez polski Parlament i nerwowych reakcji po stronie izraelskiej, oba kraje będą kontynuować wysiłki zmierzające ku odwróceniu tego nieszczęsnego procesu, który skutkuje pogorszeniem niezmiernie ważnych relacji i osiągniętego w ostatnich latach porozumienia”.