Pośmiertna nagroda dla Emanuela Ringelbluma i członków grupy Oneg Szabat

Marian Turski, fot. materiały ŻIH

Tegoroczna Nagroda za Etyczne Przywództwo została przyznana przez organizację non-profit Fellowships at Auschwitz for the Study of Professional Ethics (FASPE) z Nowego Jorku Emanuelowi Ringelblumowi i grupie Oneg Szabat. Twórcy podziemnego archiwum Getta Warszawy zostali uhonorowani za „odwagę i zdolność przewidywania. To działający etycznie dokumentaliści ówczesnych czasów, ryzykujący życie, aby dostarczać raporty będące dokładnym i niezbitym dowodem katastrofalnych wydarzeń ich epoki”.

Barbara Kirshenblatt-Gimblett i Marian Turski, fot. materiały ŻIH

Nagroda została wręczona w Nowym Jorku 5 marca na ręce Mariana Turskiego, wiceprzewodniczącego Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, członka Rady Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Zarządu Głównego Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej, a także Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. Laudację wygłosiła Barbara Kirshenblatt-Gimblett, dyrektor programowa wystawy stałej Muzeum Historii Żydów Polskich Polin.

Uroczystość zbiegła się w czasie z 74. rocznicą odkrycia przez Niemców bunkra „Krysia” na warszawskiej Ochocie, w którym przez kilka miesięcy ukrywał się Emanuel Ringelblum z żoną Judytą, synem Urim i 35 innymi osobami. Bunkier „Krysia” został zdekonspirowany 7 marca 1944 r., a sam Emanuel Ringelblum został rozstrzelany najprawdopodobniej trzy dni później.

Dokumenty zebrane przez grupę Oneg Szabat w latach 1940-1943 nazywane Podziemnym Archiwum Getta Warszawy to wstrząsające świadectwo życia w getcie 300 tysięcy Żydów polskich. Składa się na nie ponad 35000 stron materiałów pisanych w językach: polskim, jidysz, hebrajskim, niemieckim. Znajdują się w nim relacje, dzienniki, pamiętniki, eseje, raporty, dokumenty urzędowe. Zdecydowana większość świadectw to wyblakłe, trudne do odczytania rękopisy, na których zapisano codzienność życia w getcie oraz jego Zagładę. W 1999 r. Archiwum zostało wpisane na listę UNESCO „Pamięć Świata”.

18 września 2017 roku Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma wspólnie ze Stowarzyszeniem Żydowski Instytut Historyczny w Polsce powołał wieloletni Program Oneg Szabat mający na celu upowszechnienie wiedzy o Podziemnym Archiwum Getta Warszawy (Archiwum Ringelbluma) i upamiętnienie członków grupy Oneg Szabat. Strona programu: www.onegszabat.org