Spór w Związku Gmin Żydowskich

Biały Budynek przy ul. Twardej 6 w Warszawie, siedziba Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP, 2018

Rada Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich chciała wykluczenia szefa warszawskiej gminy żydowskiej „ze wspólnoty żydowskiej w Polsce”. Powodem ma być rzekome „zawinione działanie na szkodę [tej] wspólnoty”. Uchwałę w tej sprawie Rada ZGWŻ podjęła we wrześniu. Gmina twierdzi natomiast, że „Zarząd ZGWŻ w RP zobowiązał się do odstąpienia od skierowania wniosku o wykluczenia Lesława Piszewskiego ze społeczności żydowskiej”. Zarząd i Rada to jednak odrębne organy. „Zarząd ZGWŻ nie może wycofać wniosku Rady ZGWŻ. To Rada podjęła taką uchwałę, więc tylko Rada może ten wniosek wycofać” – mówi nam Hila Marcinkowska, przewodnicząca Rady ZGWŻ.

W skład ZGWŻ wchodzą gminy żydowskie w Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu, Warszawie, Krakowie, Łodzi, Szczecinie, Katowicach, Bielsku-Białej i Legnicy. To ZGWŻ reprezentuje gminy żydowskie w procesie restytucji. Przewodniczącym zarządu ZGWŻ w kadencji 2014-2018 był Lesław Piszewski, z wykształcenia leśnik. W tym samym czasie Piszewski był też członkiem zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie. Od 2018 r. jest przewodniczącym zarządu tej gminy.

Jak podaje Rada Związku, w czasie gdy Piszewski stał na czele ZGWŻ miał umowę o pracę na czas nieokreślony, mimo że wybór na to stanowisko zakłada kadencyjność. Po zakończeniu swojej kadencji (w styczniu 2019 r.), nie rozwiązał umowy o pracę (przebywał na urlopie, a później zwolnieniu lekarskim), a w czerwcu 2019 r. osiągnął wiek, w którym rozpoczyna się ochrona przedemerytalna (61 lat). ZGWŻ byłemu przewodniczącemu płacić nie zamierzał, co skończyło się pozwem do sądu o przywrócenie do pracy i zapłatę wynagrodzenia. Ostatecznie zawarto ugodę.

„Inicjatorem ugody był pan Lesław Piszewski. Po otrzymaniu korzystnego wyroku sądu pracy, Lesław Piszewski już po raz trzeci zaproponował polubowne zakończenie sporu, gdyż przede wszystkim zależało mu na tym, aby sąd zdecydował, kto działał zgodnie z prawem i z dobrą wolą, a czyje działania pozostawały bezprawne i szkodliwe nie tylko dla niego, ale także dla ZGWŻ w RP” – informuje nas Marta Guze-Korszyńska z Biura Komunikacji Społecznej GWŻ w Warszawie.

Jak podkreśla Guze-Korszyńska, na mocy zawartej ugody, Piszewski zobowiązał się do wycofania sprawy z sądu przed uprawomocnieniem się wyroku, a Zarząd ZGWŻ do odstąpienia od skierowania wniosku o wykluczenia go ze społeczności żydowskiej oraz wypłacenia kwot, wynikających z 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia umowy o pracę i ekwiwalentu za urlop. Związek miał też pokryć koszty postępowania sądowego. Z nieoficjalnych informacji wynika, że chodzi łącznie o kilkadziesiąt tysięcy zł.

Problem w tym, że identyczne umowy – na czas nieokreślony – zostały zawarte z członkami zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, choć długość ich kadencji jest również z góry określona przez wewnętrzne przepisy. Apele komisji rewizyjnej o zmianę rodzaju tych umów miały nie spotkać się z reakcją ze strony zarządu GWŻ.

Obecnie w skład zarządu warszawskiej gminy żydowskiej wchodzą: Lesław Piszewski (przewodniczący), Anna Bakuła-Wasilewska, Anna Dodziuk, Elżbieta Magenheim, Grażyna Majer. W 2018 r. członkowie gminy do zarządu wybrali również Annę Chipczyńską, jednak obecnie na stronie gminy jej nazwisko nie figuruje. Z nieoficjalnych informacji wynika, że Chipczyńska zrezygnowała. Nie jest to pierwsza osoba, która opuściła zarząd warszawskiej gminy żydowskiej. W poprzedniej kadencji rezygnację złożył Piotr Kadlcik jako wyraz swojego protestu przeciwko działaniom innych członków tego zarządu.

„Wszelkie inne kwestie powiązane z zakończonym sporem dotyczą wewnętrznych spraw GWŻ w Warszawie, do których Przewodniczący Zarządu Gminy Lesław Piszewski i członkinie Zarządu odnieśli się w swoim stanowisku opublikowanym w zamkniętej grupie członków Gminy na Facebooku” – wyjaśnia Marta Guze-Korszyńska. „Wyrazili w nim głęboki smutek z powodu wykorzystywania zamkniętej sprawy między Lesławem Piszewskim a Zarządem ZGWŻ w RP do siania zamętu wśród członków Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, ewidentnie szkodzącego całej społeczności. Zarząd poprosił także wszystkich członków Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie i Filii w Lublinie o własny, oparty na sprawdzonych faktach, a nie na sugestiach z zewnątrz, wyważony i bezstronny osąd spraw dziejących się w Gminie”.

„Uchwała Rady [ZGWŻ dotycząca wykluczenia Lesława Piszewskiego ze wspólnoty żydowskiej] nr 1/2020 wraz z uzasadnieniem została przekazana Zarządowi Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie. Rada nigdy nie dostała od warszawskiego zarządu jakiejkolwiek odpowiedzi ani komentarza w tej sprawie” – informuje Hila Marcinkowska.

Zarząd ZGWŻ zwrócił się do Rady ZGWŻ o anulowanie tej uchwały. Zebranie członków Rady w tej sprawie nie zostało jeszcze wyznaczone.

„29 października Zarząd ZGWŻ w RP przesłał do Rady ZGWŻ w RP Wniosek o uchylenie w całości Uchwały Radu nr 1/2020 […]. Z naszych informacji wynika, że tego samego dnia pani Hila Marcinkowska zawiesiła głosowanie nad tą uchwałą” – napisała nam Marta Guze-Korszyńska.

Zarząd gminy warszawskiej uznał sprawę za zamkniętą. „Zarząd Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie ma już dość zajmowania się kwestiami pozostającymi w sprzeczności z dobrem wszystkich członków Gminy. Chce poświęcić czas, energię i siły na działania, które zagwarantują Gminie spokój, stabilizację i przetrwanie najtrudniejszego momentu w jej dotychczasowej historii – epidemii COVID-19” – zaznacza Marta Guze-Korszyńska.

Newsletter

Wpisz poniżej swój e-mail, a nie przegapisz najważniejszych artykułów!

About the Author

Katarzyna Markusz
Dziennikarka zajmująca się historią i kulturą polskich Żydów. Redaktor naczelna Jewish.pl.