IPN będzie badać postawy Żydów wobec Polaków

“Stosunki polsko-żydowskie w latach 1918–1968” to tytuł jednego z Centralnych Projektów Badawczych Instytutu Pamięci Narodowej. Jego celem jest m.in. “zmiana istniejącej narracji historycznej w kontekście relacji polsko-żydowskich z dominującego obecnie nurtu badania postaw Polaków wobec Żydów na rzecz badania również postaw Żydów wobec Polaków i państwa polskiego”.

Badacze pracujący nad projektem mają kompleksowo zbadać pomoc, jakiej Polacy udzielali Żydom w czasie wojny, uzupełniając indeks osób zamordowanych i represjonowanych za tę pomoc oraz pracując nad publikacjami monograficznymi.

“Ponadto, szczególnie w odniesieniu do okresu II wojny światowej i czasów powojennych, podjęta zostanie próba podsumowania i oceny dotychczasowego dorobku naukowego oraz analiza stosunków polsko-żydowskich (Polaków wobec Żydów i Żydów wobec Polaków) w skali mikro. Celem projektu jest także zmiana istniejącej narracji historycznej w kontekście relacji polsko-żydowskich z dominującego obecnie nurtu badania postaw Polaków wobec Żydów na rzecz badania również postaw Żydów wobec Polaków i państwa polskiego. Prowadzone będą również badania dotyczące funkcjonowania obu narodów w warunkach wytworzonych przez Niemców i Sowietów w okresie okupacji i przez władze komunistyczne po wojnie oraz historii Żydów w Polsce (myśl polityczna, społeczna), a zwłaszcza Holokaustu dokonanego przez władze niemieckie na okupowanych ziemiach polskich” – czytamy na stronie IPN.

Koordynatorem projektu jest dr Tomasz Domański, który w lipcu brał udział w zorganizowanej przez IPN konferencji związanej z rocznicą pogromu kieleckiego. W jej trakcie przytaczał przykłady pomocy Żydom w regionie kieleckim oraz “zaapelował o unikanie stereotypów, o opieranie się wyłącznie o fakty historyczne”.

W kwietniu, podczas debaty, będącej odpowiedzą IPN na książkę “Dalej jest noc”, dr Domański mówił, że “wobec administracji polskiej podporządkowanej Niemcom (np. sołtysom) istniał ‘opór społeczny’, ‘wykonywali działalność, do której byli zmuszeni'”. Jak wtedy podkreślał Domański, „kreatorem rzeczywistości okupacyjnej był okupant, i jest to podstawowa perspektywa, która nie powinna nam ginąć z oczu”.