Akcja Żonkile – rekrutacja wolontariuszy na obchody 77. rocznicy powstania w getcie warszawskim

fot. Magda Starowieyska

Do 24 lutego Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN rekrutuje wolontariuszy do współpracy przy organizacji ósmej odsłony akcji społeczno-edukacyjnej Żonkile. Jak co roku, 19 kwietnia, w rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim, wolontariusze przekażą warszawiakom papierowe żonkile – symbol pamięci. Warto dołączyć do akcji, która stanowi zarówno lekcję historii, jak i naukę szacunku i tolerancji.

Akcja Żonkile została zainicjowana w 2013 r. przez Muzeum POLIN z okazji 70. rocznicy powstania w getcie warszawskim. Od tamtej pory w akcji wzięło udział ponad 5 300 wolontariuszy w samej Warszawie, którzy w sumie rozdali 640 tysięcy papierowych kwiatów.

Muzeum POLIN zaprasza do udziału w akcji osoby, które ukończyły 14. rok życia. Wystarczy wypełnić formularz dostępny na stronie https://www.polin.pl/pl/zonkile-2020. Zadaniem wolontariuszy będzie rozdawanie papierowych kwiatów na ulicach Warszawy i informowanie o obchodzonej rocznicy. Osoby, które wezmą udział w tegorocznej odsłonie, będą miały okazję zwiedzić wystawę stałą Muzeum POLIN, uczestniczyć w warsztatach komunikacyjnych i spotkaniach ze świadkami historii, a także poznać historię warszawskiego getta. Każdy otrzyma certyfikat potwierdzający uczestnictwo w wolontariacie.

Zgłoszenia można przesyłać do 24 lutego.

W ubiegłym roku do akcji Żonkile przyłączyło się prawie dwa tysiące osób w różnym wieku, z różnych środowisk i o różnych zainteresowaniach. Ponad połowa to wolontariusze indywidualni. 19 kwietnia 2019 r. wolontariusze rozdali aż 200 tysięcy symbolicznych papierowych kwiatów. Teraz Muzeum POLIN planuje rozdać ich 250 tysięcy.

Z roku na rok zwiększa się liczba wolontariuszy, którzy ponownie uczestniczą w akcji. Dwa ostatnie lata były jednak wyjątkowe dla akcji – prawie trzy czwarte wolontariuszy wzięło w niej udział po raz pierwszy w życiu i właściwie wszyscy (97 procent) deklarowali, że ponownie wezmą udział w przedsięwzięciu. — Od czterech lat 19 kwietnia jest dla mnie wyjątkowym dniem w roku. Jako wolontariuszka akcji Żonkile właśnie tego dnia mam wrażenie, że robię coś bardzo ważnego dla pamięci historycznej Warszawy, Polski, a nawet całej Europy i świata. Żonkil wręczany przechodniom jest dla mnie nie tylko przypomnieniem tragicznych wydarzeń i oddaniem hołdu heroicznie walczącym powstańcom, ale przede wszystkim niesie nadzieję, że taki scenariusz już nigdy się nie powtórzy. Wyjątkowe jest dla mnie również to, że tę pamięć i nadzieję mogę nieść z bardzo różnymi ludzi, których tego dnia łączy jeden wspólny cel. – zauważa Agnieszka Sochal, która regularnie wspiera akcję.

Ponad tysiąc dwieście szkół, bibliotek i instytucji w akcji

Od kilku lat polskie szkoły, biblioteki oraz instytucje edukacyjne włączają się do akcji Żonkile. Do akcji włączyło się prawie 1000 szkół z całej Polski i 259 bibliotek i instytucji. Nauczyciele i przedstawiciele mają do dyspozycji specjalne materiały dydaktyczne dotyczące powstania w getcie warszawskim. Edukatorzy Muzeum POLIN zapraszają również do korzystania z filmu “Nie było żadnej nadziei. Powstanie w getcie warszawskim 1943” jako narzędzia edukacyjnego.

Kto może zostać wolontariuszem?

Muzeum zaprasza do współorganizowania akcji Żonkile osoby, które ukończyły 14. rok życia, są zaangażowane, dobrze zorganizowane, odpowiedzialne, kreatywne, posiadają takie cechy, jak umiejętności komunikacyjne i pracy w grupie, są zainteresowane zagadnieniami dotyczącymi historii najnowszej (chociaż nie jest to warunek konieczny), znają język angielski na poziomie komunikatywnym lub inny język obcy (jest to dodatkowy atut). Więcej szczegółów o tym, jak zostać wolontariuszem na stronie muzeum.

Powstanie w getcie warszawskim

1940 r. Niemcy ogrodzili murem część centrum Warszawy i stłoczyli tam prawie pół miliona Żydów ze stolicy i okolic. Uwięzieni w getcie umierali wskutek głodu, chorób, niewolniczej pracy i ginęli w egzekucjach. Latem 1942 r. została zorganizowana Wielka akcja likwidacyjna. Niemcy wywieźli z getta do ośrodka zagłady w Treblince prawie 300 tysięcy Żydów. Wśród tych, którzy pozostali, narodziła się idea zbrojnego oporu. 19 kwietnia 1943 r. dwa tysiące Niemców wkroczyło do getta, by je ostatecznie zlikwidować. Przeciwstawiło się im kilkuset młodych ludzi z konspiracyjnych Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) i Żydowskiego Związku Wojskowego. Powstańcy, pod dowództwem Mordechaja Anielewicza, byli wycieńczeni i słabo uzbrojeni. Wielu wiedziało, że nie mają szans, ale woleli zginąć w walce, by ocalić swoją godność. Przez cztery tygodnie Niemcy równali getto z ziemią, paląc dom po domu. Schwytanych bojowców i mieszkańców zabijali lub wywozili do obozów. 8 maja Anielewicz i kilkudziesięciu powstańców zostali otoczeni i popełnili samobójstwo. Nielicznym Żydom udało się wydostać kanałami z płonącego getta. 16 maja Niemcy na znak zwycięstwa wysadzili Wielką Synagogę przy ul. Tłomackie. Getto warszawskie przestało istnieć.

Dlaczego żonkile?

Jednym z ocalałych z getta był Marek Edelman, ostatni dowódca ŻOB. 19 kwietnia, w rocznicę powstania, składał bukiet żółtych kwiatów pod Pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie. Żonkil stał się symbolem szacunku i pamięci o powstaniu. Organizowana przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN akcja ma na celu rozpowszechnianie tego symbolu oraz szerzenie wiedzy na temat samego powstania.

Szczegółowe informacje o samej akcji Żonkile oraz o tym, jak można do niej dołączyć na stronie https://www.polin.pl/pl/zonkile-2020.