Żaryn uważa, że szmalcownicy pomagali Żydom za pieniądze [AKTUALIZACJA]

Prof. Jan Żaryn, fot. MEDIA WNET CC BY-SA 2.0

Prof. Jan Żaryn, senator PiS, w wywiadzie udzielonym “Do Rzeczy” stwierdził, że szmalcownicy to ludzie, którzy pomagali Żydom za pieniądze. W ten sposób – jak zaznaczył – mieli postępować nie tylko Polacy, ale i sami Żydzi w gettach.

Żaryn udzielił tygodnikowi “Do Rzeczy” wywiadu w związku z publikacją czeskiego pisma “Echo“, które przeprowadziło rozmowę z prof. Pawłem Śpiewakiem, dyrektorem ŻIH. Miał on w niej powiedzieć, że Polacy w czasie wojny zabili więcej Żydów niż Niemców. Te słowa oburzyły prawicowe media, a portal wPolityce przypomniał, że Śpiewak jest “utrzymywany za pieniądze polskich podatników”.

Dzisiaj “Do Rzeczy” zamieściło rozmowę z prof. Żarynem, który krytycznie odniósł się do wywiadu dyrektora ŻIH. Podał też nową, niespotykaną wcześniej, definicję szmalcownika.

“Historycy z obu stron, zarówno o wrażliwości propolskiej, jak i prożydowskiej są zgodni, że istniała pewna kategoria Polaków, która zarabiała na procederze, który Niemcy stworzyli, polegającym na pomaganiu Żydom za pieniądze. Byli to tzw. szmalcownicy. Przy czym wszystko wskazuje na to, że szmalcownicy byli to Polacy, ale także Żydzi z gett, którzy takim procederem się zajmowali. Na pewno jednak taka grupa wśród Polaków istniała” – mówił Żaryn w “Do Rzeczy”.

W rzeczywistości szmalcownicy nie zajmowali się pomocą Żydom, a szantażowaniem i wymuszaniem okupu. Samo to określenie pochodzi od słowa szmalec, oznaczającego łapówkę.

Sytuacja Polaków i Żydów w czasie wojny znacznie się różniła. Żydzi musieli się ukrywać, nie mogli oficjalnie funkcjonować poza gettami, bo zostali skazani przez Niemców na śmierć. Kiedy już udało im się znaleźć kryjówkę po tzw. aryjskiej stronie, największym zagrożeniem byli właśnie Polacy, którzy łatwo mogli rozpoznać żydowskich uciekinierów i ich zadenuncjować.

[AKTUALIZACJA] Po publikacji naszego tekstu redakcja “Do Rzeczy” zmieniła określenie “pomaganiu Żydom” na “wydawaniu Żydów”, tłumacząc to omyłką i przepraszając. 

About the Author

Katarzyna Markusz
Dziennikarka zajmująca się historią i kulturą polskich Żydów. Redaktor naczelna Jewish.pl.