Oświadczenia Chabadu i naczelnego rabina Polski w związku z sytuacją w Krakowie

Od wczoraj krakowski Chabad nie może korzystać z synagogi Izaaka w Krakowie. Pisaliśmy o tym tutaj. Dziś publikujemy oświadczenia w tej sprawie Chabadu oraz naczelnego rabina Polski, Michaela Schudricha. Zdaniem rabina Gmina jest “zobowiązana do korzystania z tych dóbr [jak synagoga – przyp. red.] w celu urozmaicania i umacniania żydowskiego życia, a nie traktowania ich jako źródła maksymalnego zysku”.

Oświadczenie Fundacji Chabad Lubawitch Kraków w sprawie sporu z Gminą Wyznaniową Żydowską w Krakowie o najem lokali w Synagodze Izaaka:

Ostatnie wydarzenia związane z pozbawieniem Fundacji Chabad Lubawitch Kraków przez Gminę Wyznaniową Żydowską w Krakowie dostępu do najmowanych lokali w Synagodze Izaaka, w której Fundacja ma od wielu lat swoją siedzibę, skłoniły zarząd Fundacji do wydania niniejszego oświadczenia w celu wyjaśnienia sytuacji.

W dniu 16 kwietnia 2008 r. Fundacja Chabad Lubawitch Kraków, jako najemca, zawarła z Gminą Wyznaniową Żydowską w Krakowie, jako wynajmującym, umowę najmu lokali, które znajdują się w budynku Synagogi Izaaka przy ul. Kupa 18 w Krakowie. Fundacja przez lata wykorzystywała najmowane pomieszczenia do realizowania swoich celów statutowych, do których należą: przywracanie i utrwalanie pamięci o kulturze społeczności żydowskiej i tradycjach kultury żydowskiej, wspieranie inicjatyw kulturalno – edukacyjnych, które służą popularyzowaniu historii i kultury żydowskiej, ratowanie zabytków żydowskiej kultury religijnej oraz utrzymywanie miejsc kultu religijnego, organizacja domu żydowskiego domu seniorów oraz pomoc i reprezentacja jego mieszkańców. Zainicjowano między innymi projekty takie jak przedszkole żydowskie, codzienne studia Tory – Kolel Tora, spotkania kobiet żydowskich, zajęcia dodatkowe dla dzieci czy wspólne obchody świąt żydowskich.

Zgodnie z postanowieniem umowy najmu została ona zawarta na 10 lat, jednak na pół roku przed upływem okresu obowiązywania umowy, strony podejmą rokowania mające na celu jej przedłużenie na dalszy dziesięcioletni okres, z tym iż w przypadku braku zastrzeżeń ze strony wynajmującego do najemcy związanych z realizacją tej umowy, poczytuje się iż wynajmujący złożył najemcy ofertę przedłużenia okresu obowiązywania umowy na dalsze 10 lat. Fundacja i Gmina faktycznie podjęły negocjacje, o których mowa w postanowieniu umownym. Sporna między stronami była wysokość czynszu. W toku prowadzonych rozmów Gmina nie zgłosiła natomiast zastrzeżeń do Fundacji, które związane byłyby z samą realizacją umowy z dnia 16 kwietnia 2008 r. W szczególności Gmina nie wyrażała zastrzeżeń, które dotyczyłyby realizacji obowiązków najemcy, które uregulowano w umowie. Wobec braku zgłoszenia zastrzeżeń co do realizacji umowy z dnia 16 kwietnia 2008 r. oraz braku zawarcia nowej umowy, która zastąpiłaby dotychczasową, Fundacja uznaje, zgodnie z przywołanym postanowieniem umowy, że doszło do złożenia jej oferty przedłużenia obowiązywania umowy na kolejne 10 lat, którą Fundacja Chabad Lubawitch przyjęła. Fundacja pozostaje zatem najemcą lokali w Synagodze Izaaka do roku 2028.

Z powyższym stanowiskiem Fundacji nie zgadza się Gmina, która konsekwentnie twierdzi, że umowa najmu wygasła. Podkreślić jednak należy, że spór co do istnienia stosunku najmu pomiędzy stronami nie uprawnia Gminy do podejmowania działań w postaci wyłączania energii elektrycznej w pomieszczeniach Synagogi, w których siedzibę ma Fundacja, czy tym bardziej blokowania osobom związanym z Fundacją dostępu do pomieszczeń przy pomocy usług firmy ochroniarskiej, co ma miejsce od dnia 1 lipca 2019 r. Działania takie stanowią samowolne i bezprawne naruszenie przez Gminę posiadania Fundacji, które ma na celu zmuszenie Fundacji do opuszczenia zajmowanych lokali. Posiadanie pozostaje pod ochroną prawa i nie jest dopuszczalne samowolne naruszanie tego stanu. Jedynie prawomocny wyrok Sądu mógłby pozbawić Fundację posiadania. Taki wyrok jednak nie został wydany. Wszelkie praktyki takie jak np. odłączanie mediów czy blokowanie dostępu do nieruchomości są nielegalne i powodują powstanie po stronie posiadacza roszczenia o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. W związku z tym Fundacja jako najemca ma zamiar wystąpić na drogę sądową o ochronę swojego posiadania. Fundacja zawiadomiła już również Policję o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z zablokowaniem jej dostępu do najmowanych lokali. Fundacja wyraża nadzieję na pomyślne rozwiązanie sporów i możliwość dalszego kontynuowania swojej działalności w Synagodze Izaaka, która przez lata stanowiła dom modlitwy, jak również ośrodek spotkań dla lokalnej społeczności żydowskiej oraz gości odwiedzających Kraków.

 

Oświadczenie naczelnego rabina Polski, Michaela Schudricha:

Drogi Tadeuszu,

Znamy się od dekad. Obaj wiemy, że zadaniem społeczności żydowskiej jest ochrona, wzmacnianie i pogłębianie życia żydowskiego. Jest to podstawowa odpowiedzialność każdej społeczności żydowskiej, jej fundamentalna wartość. Mamy sytuację w Krakowie, w której gmina stała się spadkobiercą żydowskiej własności komunalnej, a zatem jest odpowiedzialna i zobowiązana do korzystania z tych dóbr w celu urozmaicania i umacniania żydowskiego życia, a nie traktowania ich jako źródła maksymalnego zysku.

Synagoga Izaaka to jedyne miejsce w Krakowie ze stałym, codziennym minjanem. To jedyne miejsce w Krakowie, do którego Żydzi mogą przychodzić każdego dnia, aby studiować Torę i Jidiszkajt. Działania rabina Gurarego i rabina Baumola są pełne nauki Tory i wartości żydowskich. Dzięki nim i wielu innym, Synagoga Izaaka wypełnia odpowiedzialność naszej społeczności żydowskiej w Krakowie. Powinno być to wspierane. Zamiast tego odcięto prąd, a następnie odcięto wodę. A dziś rano uzbrojeni, zamaskowani strażnicy zostali wysłani, aby uniemożliwić Żydom uczęszczanie na poranny minjan. Bez względu na charakter sporu, wzywam Gminę do wypełnienia najbardziej elementarnej odpowiedzialności każdej społeczności żydowskiej – otwarcia drzwi synagogi i umożliwienia Żydom modlitwy do Boga. Zgodnie z nauka tego-tygodniowej parszy Korach, która mówi, że musimy się zawsze wspierać a nie działać przeciwko sobie.

Szalom

Michael