Jad Waszem przeprasza za błędy w filmach pokazanych podczas Światowego Forum Holokaustu

Jad Waszem, fot. Godot13 - Praca własna, CC BY-SA 3.0

Izraelski Instytut Jad Waszem, będący jedną z najważniejszych światowych instytucji zajmujących się badaniem historii Holokaustu, przeprosił za błędy, jakie pojawiły się w krótkich filmach zaprezentowanych w czasie Światowego Forum Holokaustu.

Forum zostało zorganizowane w Jerozolimie 23 stycznia przez Mosze Kantora, biznesmena uważanego za blisko związanego z Władimirem Putinem. Wzięło w nim udział kilkudziesięciu światowych przywódców. Prezydent Andrzej Duda odmówił udziału w spotkaniu, ponieważ nie pozwolono mu tam zabrać głosu.

Filmy pokazane w czasie uroczystości, mające przybliżyć tło historycznych wydarzeń, nie zawierały informacji o rosyjskich zbrodniach w czasie wojny i odpowiedzialności tego kraju za jej wybuch. Mapy pokazane w filmach zawierały błędnie zaznaczone granice państw. Wywołało to krytykę ze strony historyków zajmujących się tematyką II wojny światowej – również tych pracujących w Jad Waszem.

Poniżej publikujemy pełną treść listu, jaki w związku z tym wystosował Instytut:

Wyjaśnienie dotyczące filmów prezentowanych podczas V Światowego Forum Holokaustu

Dwa tygodnie temu, 23 stycznia, w Jad Waszem odbyło się duże międzynarodowe wydarzenie z inicjatywy Fundacji Światowego Forum Holokaustu. To ważne wydarzenie miało na celu wzmocnienie pamięci o Holokauście i promowanie działań mających na celu stawienie czoła niepokojącej fali incydentów antysemickich. Niestety, krótkie filmy towarzyszące wydarzeniu, a zwłaszcza film, który miał w skrócie przedstawić najważniejsze wydarzenia związane z II wojną światową i Holokaustem, zawierały szereg nieścisłości, które doprowadziły do częściowego i niezrównoważonego przedstawienia faktów historycznych. Filmy nie odnoszą się do podziału Polski między nazistowskie Niemcy i Związek Sowiecki w 1939 roku ani podboju Europy Zachodniej w 1940 roku. Ponadto mapy pokazują nieprawidłowe granice między Polską a jej sąsiadami i błędnie identyfikują obozy koncentracyjne jako obozy zagłady.

Te krótkie filmy miały służyć jako ilustracje. Nie odzwierciedlają one jednak złożoności Holokaustu i wojny, którym Jad Waszem poświęca trwające badania, do jakich podchodzi krytycznie, bez uprzedzeń i z otwartością na nowe odkrycia. W swoich różnorodnych działaniach – w licznych publikacjach i poprzez edukację wielu ludzi, którzy przyjeżdżają tu studiować – Jad Waszem przedstawia różnym odbiorcom złożony obraz tych wydarzeń historycznych, który jest stale aktualizowany zgodnie z najnowszymi badaniami.

Przepraszamy za niefortunne błędy w tych krótkich filmach, które nie odzwierciedlają podejścia Jad Waszem do przedstawianych problemów historycznych. Jako należące do Izraela i narodu żydowskiego narodowe miejsce pamięci i badań nad Holokaustem, potwierdzamy nasze nieustanne zaangażowanie w prawdę historyczną oraz w badania, które są sprzeczne z wysiłkami zaciemniania i zniekształcania przez dyskurs polityczny w różnych krajach. Mając na uwadze te zobowiązanie i poczucie odpowiedzialności, uwzględniamy również uznanie własnych błędów i gotowość do ich odnotowania i poprawienia, zarówno w tym przypadku, jak i w innych, które mogą się pojawić.

Prof. Dan Michman

Szef Międzynarodowego Instytutu Badań nad Holokaustem, Katedra Studiów nad Holokaustem im. Johna Najmanna