Teatr Żydowski z internetowym repertuarem na kolejny tydzień

Teatr Żydowski przygotował repertuar on-line na kolejny tydzień – 7-10 kwietnia 2020. Wszystkie wydarzenia są bezpłatne i można je obejrzeć na kanale YouTube oraz Vimeo teatru. #TeatrZydowskiWDomu ma za sobą już dwa tygodnie działania i może się pochwalić dużą grupą widzów – do tej pory ponad 260 tys. wyświetleń w Internecie. W tym tygodniu teatr zaprasza na transmisję najnowszego spektaklu Mai Kleczewskiej „Berek”, czytanie performatywne „Sonii Muszkat” Savyon Liebrecht i pokazywaną po raz pierwszy ekranizację spektaklu „Komedianci” z 1976 roku w reż. Szymona Szurmieja według tekstu Abrahama Goldfadena, w języku jidysz z polskimi podpisami. Film dotąd spoczywał na telewizyjnych półkach.

Nowy tydzień Teatr Żydowski rozpoczyna „Berkiem”, najnowszym spektaklem Mai Kleczewskiej zrealizowanym w Teatrze Żydowskim. To już drugi spektakl online tej wybitnej reżyserki po powtarzanym na życzenie widzów „Dybuku”. Spektakl będzie można zobaczyć 7 kwietnia o godz. 19.00 na platformie Vimeo https://vimeo.com/403751328 oraz YouTube https://youtu.be/RnLz4fFbexQ.

Polska prapremiera „Berka” w reż. Mai Kleczewskiej, laureatki Srebrnego Lwa La Biennale di Venezia według scenariusza Łukasza Chotkowskiego i Mai Kleczewskiej w przestrzeni zaprojektowanej przez Zbigniewa Liberę, jednego z najważniejszych polskich artystów odbyła się się 7 grudnia 2019 w Nowym Świecie Muzyki w Warszawie.

Na przestrzeni burzliwej historii Żydzi angażowali się w polski ruch niepodległościowy. Wielu z nich brało udział w powstaniach narodowych, płacąc krwią za wolną Polskę. Jednym z żydowskich bohaterów był Berek Joselewicz, który podczas insurekcji kościuszkowskiej w 1794 zorganizował zwartą formację zbrojną tworzoną przez Żydów. Joselewicz stał się symbolem zaangażowania Żydów w niepodległość Polski.

Twórców spektaklu „Berek”, Maję Kleczewską i Łukasza Chotkowskiego, interesuje bohaterska postawa Berka Joselewicza oraz innych polsko-żydowskich bohaterów walczących w Legionach Polskich, Kampanii Wrześniowej, w Powstaniu Warszawskim za swoją polską ojczyznę. Twórcy, korzystając z materiałów dokumentalnych, tworzą panoramę zbrojnej walki Żydów o wolność Polski na przestrzeni wieków.

9 kwietnia o 19.00 Teatr Żydowski pokaże prawdziwą perełkę – telewizyjną realizację „Komediantów”, spektakl z 1976 roku w reż. Szymona Szurmieja, w adaptacji Szymona Szurmieja i Michała Szwejlicha na podstawie „Dwaj Kunie-Lemł” Abrahama Goldfadena. Będzie to premierowy pokaz, nigdy wcześniej ta ekranizacja nie była emitowana. Reżyserem realizacji telewizyjnej jest Stefan Szlachtycz. Transmisja na platformie YouTube https://youtu.be/rcyc7Ac8t60 oraz Vimeo https://vimeo.com/403751835.

Abraham Goldfaden napisał tę sztukę w 1880 roku. Rzecz dzieje się w kabańskim sztetlu. Swat Reb Kalman aranżuje małżeństwo Karoliny, córki swojego zamożnego klienta Reba Pinchasa, bo zakochała się w swoim przystojnym francuskim nauczycielu, Maksie, niestety dla rabina, synu ateisty. Maks ma w sąsiednim sztetlu kuzyna Kuni Lemela, bogobojnego chasyda. Ten dodatkowo ma wśród przodków wielu znaczących rabinów. Kuzyni są do siebie bardzo podobni. Kuni Lemel przyjeżdża do Kabańska. Maks, chcąc poślubić Karolinę, przebiera się za Kuni Lemela. Jak to w dobrej komedii omyłek, los skonfrontuje ze sobą kuzynów.

Kuni Lemel stał się w żydowskiej kulturze synonimem szlemiela – naiwniaka, którego prześladuje zły los. „Kiedy szlemiel upada na wznak, to i tak łamie sobie nos” – mówi żydowskie przysłowie.

W ramach czytań performatywnych w tym tygodniu Teatr Żydowski przygotował czytanie „Sonii Muszkat” Savyon Liebrecht, w przekładzie Michała Sobelmana i w reżyserii Karoliny Kirsz. Emisja 10 kwietnia o godz. 19.00 na platformie Vimeo https://vimeo.com/403750365 oraz YouTube https://youtu.be/tJkjj9wWOkA

Sztuka Savyon Liebrecht to trzymający w napięciu dramat psychologiczny, kryminał rozgrywający się w nieco surrealistycznej przestrzeni ciemnej piwnicy wypełnionej rekwizytami bogatego przedwojennego życia. Autorka w odważny sposób pokazuje relacje między Żydami a aryjczykami, którzy pomagali im w czasie II wojny światowej.

Bogata żydowska rodzina, siostry Paula i Lidia oraz Albert, syn starszej z nich, ukrywa się w Debreczynie, w piwnicy na terenie własnej posiadłości. Na zewnątrz szaleje wojna, oni zaś próbują przetrwać w trudnych warunkach. Strach, głód i inne niedogodności, do których nie nawykli, wywołują długo tajone wzajemne niechęci i resentymenty. Znajomy adwokat wysyła im do pomocy Sonię, młodą, delikatną i nieznającą życia chrześcijankę. Nawet w obliczu bezpośredniego zagrożenia życia, członkowie rodziny zachowują roszczeniową postawę wobec rzeczywistości oraz nawyk rozkazywania innym. Momentami zapominają się, że są prześladowani, wydaje się bowiem, że to Sonia stała się ich zakładniczką.

Savyon Liebrecht urodziła się jako Sabina Sosnowski w 1948 r. w Monachium, w rodzinie polskich Żydów ocalałych z Holokaustu, którzy w 1950 r. przeprowadzili się do Izraela. Ukończyła wydział filozofii na Uniwersytecie w Tel Awiwie, pracowała jako dziennikarka, a w 1986 r. zadebiutowała zbiorem opowiadań. W 1987 roku otrzymała nagrodę im. Altermana, zaś w 2002 nagrodę miasta Rzym. Ostatnio pisze głównie sztuki teatralne, które odnoszą sukcesy również poza Izraelem, m.in. w Stanach Zjednoczonych, Anglii, Niemczech, Szwecji, Finlandii, a nawet w Chinach. Czterokrotnie otrzymała zaszczytny tytuł „dramaturga roku” w Izraelu.

W Polsce Liebrecht znana jest z tomu Rzecz o banalności… i inne sztuki (ADiT, 2012) oraz z kilku realizacji na polskich scenach, między innymi „Rzeczy o banalności miłości” w Teatrze Dramatycznym w Warszawie w reż. Wawrzyńca Kostrzewskiego (2014) oraz nagrodzonego na Festiwalu “Dwa teatry” w Sopocie spektaklu Teatru Telewizji w reż. Feliksa Falka (2013).

Teatr Żydowski wystawił w 2015 roku polską prapremierę jej sztuki „Ruchele wychodzi za mąż” w reż. Jacka Papisa. W ramach cyklu „Bagaże kultury” pokazał również telewizyjny spektakl Feliksa Falka.