„Marsz Pamięci 22 lipca” przejdzie ulicami dawnej dzielnicy żydowskiej

W 76. rocznicę rozpoczęcia przez Niemców wielkiej akcji likwidacyjnej getta warszawskiego, ulicami stolicy przejdzie „Marsz Pamięci 22 lipca” organizowany przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma.

W niedzielę, 22 lipca, z inicjatywy ŻIH już po raz siódmy mieszkańcy Warszawy wyruszą spod pomnika Umschlagplatz i przejdą symboliczną trasą „od śmierci do życia”, by oddać hołd największej żydowskiej społeczności przedwojennej Europy. Organizowany od 2012 roku Marsz przywołuje pamięć o tysiącach ofiar niemieckiego terroru, tych wszystkich, którzy zginęli w czasie istnienia getta, w czasie powstania i w akcjach likwidacyjnych.

22 lipca 1942 roku Niemcy rozpoczęli deportację mieszkańców getta warszawskiego, największego getta w Polsce. W ciągu dwóch miesięcy wywieziono do Treblinki, a następnie zamordowano tam ponad trzysta tysięcy osób pochodzenia żydowskiego. Niemcy pozostawili w getcie raptem 35 tysięcy sprawnych fizycznie mieszkańców, zmuszonych do pracy na rzecz okupanta. 19 kwietnia 1943 roku, w obliczu nieuchronnej zagłady Żydzi zdecydowali z bronią w ręku walczyć o honor i godną śmierć. Po prawie miesiącu walk, powstanie zostało stłumione przez okupanta, a Warszawa została uznana miastem „judenfrei“.

Tegoroczny pochód dedykujemy postaci Szmula Zygielbojma, działacza Bundu, który przez wszystkie te miesiące wkładał wiele wysiłku w alarmowanie zachodniej opinii publicznej o masowym mordowaniu Żydów na terenie okupowanej Polski. Jego działania obejmowały m.in. wzywanie do podjęcia akcji pomocy polskim Żydom poprzez broszury, wystąpienia w radiu BBC, apele do prezydenta Roosevelta, odczyty w amerykańskich miastach, a także zainicjowanie wysyłki pieniędzy dla działających na terenie Polski w podziemiu struktur Bundu. W sprzeciwie wobec obojętności świata, wobec zagłady Żydów i w solidarności z ginącymi w getcie powstańcami, w nocy z 11 na 12 maja 1943 roku popełnił samobójstwo.

– Opowieść o Szmulu Zygielbojmie jest w gruncie rzeczy historią o samotnościach – tłumaczy prof. Paweł Śpiewak, dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego. – O samotności obywatela, który w poczuciu wyalienowania domagał się od świata, polityków, polskich parlamentarzystów, od innych socjalistów, by zrobili coś z prawdą o Zagładzie Żydów. O samotności ginących. Tych, którzy umierali samotnie w obozach zagłady i walcząc w ruinach warszawskiego getta. Im wszystkim chcemy oddać hołd.

„Marsz Pamięci 22 lipca” rozpocznie się o godzinie 17:00 pod pomnikiem Umschlagplatz przy ulicy Stawki (róg Dzikiej), a zakończy około 18:00 przed siedzibą Żydowskiego Instytutu Historycznego, gdzie aktor TR Warszawa Paweł Smagała przy akompaniamencie gitary Itaya Cohena odczyta listy pożegnalne Szmula Zygielbojma. Uczestnicy wydarzenia, jak w latach poprzednich, będą nieśli symboliczne Wstążki Pamięci z imionami zamordowanych warszawskich Żydów. Do udziału w Marszu zaproszeni są wszyscy ci, dla których ważna jest pamięć o przeszłości.

Marsz Pamięci 22 lipca, niedziela, godzina 17.00, pomnik Umschlagplatz.

Więcej szczegółów na stronie: jhi.pl i na Facebooku: fb.com/jewishmuseum