Laureatem czwartej edycji konkursu Nagroda POLIN został Tomasz Wiśniewski, który od ponad 30 lat działa na rzecz zachowania pamięci o wspólnotach żydowskich pogranicza wschodniego. 4 grudnia, podczas uroczystej gali w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, zwycięzca otrzymał statuetkę – rzeźbę autorstwa Barbary Falender oraz nagrodę finansową w wysokości 15 tys. złotych. Od 2015 roku Nagroda POLIN jest przyznawana przez muzeum osobom, organizacjom lub instytucjom aktywnie działającym na rzecz ochrony pamięci o historii polskich Żydów. Jej celem jest promocja postaw zgodnych z misją Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Kapituła konkursu, której przewodniczy Marian Turski, Przewodniczący Rady Muzeum, każdego roku nominuje, nagradza i wyróżnia osoby, organizacje pozarządowe, instytucje prywatne i publiczne, które w ostatnich latach wykazały się ważnym, niekonwencjonalnym, niezwykłym działaniem, postawą, dziełem, wypowiedzią o istotnym wpływie na społeczną świadomość historii polskich Żydów oraz na budowanie relacji polsko-żydowskich.
– Honorujemy tych, którzy działając na rzecz lokalnych społeczności, wypełniają poniekąd misję naszego muzeum, by przywracać, ożywiać i chronić pamięć historii Żydów polskich i w ten sposób przyczyniać się do wzajemnego szacunku i zrozumienia między Polakami i Żydami – mówi prof. Dariusz Stola, dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, a jednocześnie członek kapituły konkursu.
Nagrodę POLIN 2018 otrzymał Tomasz Wiśniewski – założyciel Społecznego Muzeum Żydów Białegostoku i regionu oraz autor kanału w serwisie You Tube, na którym można znaleźć ponad 2000 filmów prezentujących żydowską historię Podlasia. To również autor kilku książek na ten temat. Tomasz Wiśniewski sporządził dokumentację siedmiu cmentarzy żydowskich, prowadzi też stronę bagnowka.pl, która gromadzi dane o prawie 40 tys. nagrobków, głównie żydowskich. Jest laureatem wielu nagród międzynarodowych festiwali filmowych, m.in. Robinson Short Film Competition i nagrody za najlepszy film dokumentalny podczas 15. Warszawskiego Festiwalu Filmów o Tematyce Żydowskiej.
Wyróżnienia i Nagrody Specjalne
Kapituła Nagrody POLIN, której przewodniczył Marian Turski, przyznała również dwa wyróżnienia. Jedno z nich otrzymała Magdalena Lewkowicz, prowadząca w szkole w Mrągowie oraz lokalnym środowisku działania upamiętniające Żydów Warmii i Mazur. Wyróżniona angażuje się w akcje porządkowania starych cmentarzy, jest inicjatorką wycieczek edukacyjnych i warsztatów. Drugim z wyróżnionych został Dariusz Popiela – aktywista projektu Sądecki Sztetl, szerzej znany jako kajakarz górski i olimpijczyk z Pekinu (2008 r.). Dariusz Popiela to współorganizator spotkań przybliżających kulturę żydowską w Nowym Sączu, inicjator i koordynator budowy Pomnika Pamięci Żydów z Krościenka nad Dunajcem, czy upamiętnienia ofiar Holokaustu na cmentarzu w Krościenku. Wyróżnieni otrzymali nagrody finansowe w wysokości 7,5 tys. złotych.
Laureatami Nagród Specjalnych, przyznawanych przez dyrektora Muzeum POLIN, zostali Bogdan Białek i Adam Bartosz. Bogdan Białek jest współprzewodniczącym Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów i członkiem zarządu internetowej Jesziwy Pardes-Akademii Judaizmu. Prowadzi bogatą działalność społeczną, edukacyjną i kulturalną, jest pomysłodawcą odbywających się od 2000 roku w Kielcach Marszy Pamięci i Modlitwy upamiętniających pogromy dokonane na Żydach oraz licznych spotkań i debat. Adam Bartosz był przez wiele lat dyrektorem Muzeum Okręgowego w Tarnowie. To wybitny znawca kultury i historii Romów oraz Żydów, który jest jednym z inicjatorów Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej oraz pomysłodawcą obchodów Dni Pamięci Żydów Galicyjskich w Tarnowie i okolicznych miejscowościach. Laureaci Nagrody Specjalnej otrzymali statuetki – rzeźby autorstwa Faustyny Makaruk.
Laureaci i wyróżnieni w konkursie Nagroda POLIN 2018 zostali wyłonieni spośród 110 zgłoszeń z całej Polski.
W pierwszym etapie konkursu Kapituła konkursu wybrała 7 nominowanych. Znaleźli się wśród nich: Dariusz Gajny, dr Kamila Klauzińska, Łukasz Parus, Dariusz Popiela, Magdalena Lewkowicz, Katarzyna Winiarska oraz Tomasz Wiśniewski. Sylwetki wszystkich nominowanych na www.polin.pl/nagroda.
Wysokość nagród pieniężnych w konkursie wyniosła w sumie 38 tysięcy złotych. Ufundowali je Tomek Ulatowski i Ygal Ozechov, Znamienici Darczyńcy Muzeum POLIN, Wiktor Askanas i Ewa Masny-Askanas oraz Agata i Avi Ariav.
Galę w Muzeum POLIN uświetnił występ Marcin Wasilewski Trio, który złożył muzyczny hołd zmarłemu w tym roku wielkiemu przyjacielowi Muzeum POLIN – Tomaszowi Stańce.
Organizacja Gali Nagrody POLIN możliwa jest dzięki wsparciu Jankilevitsch Foundation.
Kapituła Konkursu Nagroda POLIN 2018:
• Marian Turski, Przewodniczący Rady Muzeum – Przewodniczący Sądu Konkursowego,
• Dariusz Stola, Dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN,
• Paula Sawicka, Przewodnicząca Rady Programowej Stowarzyszenia przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii „Otwarta Rzeczpospolita”,
• Grażyna Pawlak, Dyrektor Fundacji im. Profesora Mojżesza Schorra,
• Piotr Wiślicki, Przewodniczący Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce,
• Joanna Podolska, Dyrektorka Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi, laureatka Nagrody POLIN 2017,
• Jacek Koszczan, założyciel i Prezes Stowarzyszenia Na Rzecz Ochrony Dziedzictwa Żydów Ziemi Dukielskiej – Sztetl Dukla, laureat Nagrody POLIN 2016,
• Grzegorz Jankilevitsch, Jankilevitsch Foundation, Znamienity Darczyńca Muzeum POLIN.
Dotychczasowi laureaci Nagrody POLIN:
Pierwszym laureatem nagrody został Tomasz Pietrasiewicz, twórca i dyrektor Ośrodka ”Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, który od 1998 r. realizuje szereg projektów edukacyjno-artystycznych poświęconych dziedzictwu lubelskich Żydów.
Kolejny laur trafił do Jacka Koszczana, założyciela i prezesa Stowarzyszenia Na Rzecz Ochrony Dziedzictwa Żydów Ziemi Dukielskiej – Sztetl Dukla. Kapituła konkursu postanowiła przyznać wyróżnienia także dwóm osobom. Wyróżnienie otrzymali: Robert Augustyniak, inicjator działań związanych z przywracaniem pamięci o społeczności żydowskiej Grodziska Mazowieckiego oraz Mirosław Skrzypczyk, nauczyciel i animator kultury pracujący na rzecz dziedzictwa żydowskiego w Lelowie i w Szczekocinach. Nagrodę specjalną otrzymał Jan Jagielski z Żydowskiego Instytutu Historycznego za całokształt działalności.
Laureatką trzeciej edycji konkursu została Joanna Podolska, działająca na rzecz zachowania pamięci o historii łódzkiej społeczności żydowskiej, dyrektorka Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi. Wyróżnienia otrzymali: Dariusz Paczkowski z Żywca i Ireneusz Socha z Dębicy. Nagrodę Specjalną POLIN 2017 otrzymało Stowarzyszenie “Dzieci Holokaustu” w Polsce.
