Światło negatywu. Obrazy z Archiwum Ringelbluma i archiwum Jerzego Lewczyńskiego na nowo odczytane

76 fotografii bez wyjaśnień i bez opisu. Tyle zdjęć z getta warszawskiego odkopano wraz z Archiwum Ringelbluma. Wystawa otwierana 26 kwietnia w Żydowskim Instytucie Historycznym pozwala na powrót do śladów minionych wydarzeń i proponuje ich nowe odczytanie – jako obrazów i jako tekstu.

“Światło negatywu” to wystawa o metodzie. O tym, jak czytać język fotografii z getta warszawskiego, zebranych dzięki pracy grupy Oneg Szabat w latach 1939–1943, a dziś przechowywanych w Żydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma w Warszawie. Fotografie nie były opisane. – Osoba spisująca je po wojnie nadała im tytuły, starała się zawrzeć w nich znaczenia, rozpoznać postaci i miejsca – tłumaczy Anna Duńczyk-Szulc, współkuratorka wystawy.

Obok fotografii z Archiwum Ringelbluma pokazane są również obiekty należące do archiwum rodziny Eisenbach – wizerunki rodziny żydowskiej z początków XX w. To szklane negatywy, które w domu Zdzisława Beksińskiego w Sanoku odnalazł Jerzy Lewczyński. Na bazie tego odkrycia Lewczyński stworzył metodę archeologii fotografii, czyli „działań, których celem jest odkrywanie, badanie i komentowanie zdarzeń, faktów, sytuacji dziejących się dawniej w tzw. przeszłości fotograficznej”.

– W procesie archeologii fotografii światło zapisane na szklanej kliszy staje się bezpośrednim łącznikiem między tamtym i tym czasem – opowiada Rafał Lewandowski, współkurator i autor koncepcji wystawy. – Dzięki światłu negatywu z obrazów odnalezionych na poddaszu domu w Sanoku, obrazy z Archiwum Ringelblum odzyskują na wystawie swą siłę, uzyskują nowe warunki widzialności.

Wystawie, otwieranej 26 kwietnia w Żydowskim Instytucie Historycznym, towarzyszy tekst prof. Georges’a Didiego-Hubermana, wybitnego francuskiego historyka i filozofa sztuki. Jego badanie fotografii zebranych przez Oneg Szabat umożliwia ich nowe odczytanie w kontekście koncepcji archeologii fotografii Jerzego Lewczyńskiego.

Kuratorzy wystawy: Anna Duńczyk-Szulc, Rafał Lewandowski (autor koncepcji)
Tekst programowy: prof. Georges Didi-Huberman
Termin: 26.04–25.08.2019