Jan Jagielski (1937 – 2021)

Jan JagielskiJan Jagielski

Dziś rano zmarł Jan Jagielski – znawca zabytków żydowskich, pracownik Żydowskiego Instytutu Historycznego im. E. Ringelbluma.

Jan Jagielski urodził się 13 października 1937 r. w Toruniu. W latach 60., podróżując po Polce, zainteresował się cmentarzami żydowskimi i synagogami. Pod koniec lat 70. brał udział w konspiracyjnych wykładach Żydowskiego Uniwersytet Latającego.

Jan Jagielski był współzałożycielem powstałego w 1981 r. Społecznego Komitetu Opieki nad Cmentarzami i Zabytkami Kultury Żydowskiej. Komitet prowadził prace restauracyjne na cmentarzu żydowskim w Warszawie, organizował odczyty, pokazy filmów, prowadził działalność wydawniczą, zainicjował sporządzenie listy cmentarzy żydowskich w Polsce, skupiał społeczników z całego kraju. W 1985 r. członkowie Komitetu rozpoczęli zakończone sukcesem starania o odpowiednie upamiętnienie Umschlagplatzu.

W 1991 r. Jan Jagielski rozpoczął pracę w Żydowskim Instytucie Historycznym. Prowadzony przez niego Dział Dokumentacji Zabytków stał się skarbnicą wiedzy dla badaczy i naukowców oraz osób zajmujących się ochroną dziedzictwa materialnego polskich Żydów.

W 1993 r. Jan Jagielski został przewodniczącym Fundacji Wiecznej Pamięci. Przez wiele lat zasiadał w zarządzie Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

Był autorem książek: „Przewodnik po cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej 49/51”, „Niezatarte ślady getta warszawskiego” oraz – wspólnie z Eleonorą Bergman – katalogu „Zachowane synagogi i domy modlitwy w Polsce”. Jego artykuły ukazywały się m.in. w „Fołks Sztyme” i „Kalendarzu żydowskim”.

Za swoją działalność Jan Jagielski otrzymał m.in. Nagrodę Fundacji Taubego im. Ireny Sendler, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Nagrodę Specjalną Ambasady Izraela, Medal Powstanie w Getcie Warszawskim, Nagrodę Jana Karskiego i Poli Nireńskiej, Srebrny Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis, Nagrodę POLIN. Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie przyznała mu honorowe członkostwo.

Pomimo pogarszającego się od kilku lat stanu zdrowia, Jan Jagielski pracował do końca, ostatnio tworząc katalog upamiętnień miejsc związanych z Zagładą.

Był człowiekiem skromnym i życzliwym, zawsze gotowym do dzielenia się swoją wiedzą. Był nestorem i nauczycielem wszystkich osób zajmujących się w ostatnich dekadach badaniem dziedzictwa materialnego Żydów w Polsce. Będzie nam go bardzo brakowało.

Krzysztof Bielawski

Newsletter

Wpisz poniżej swój e-mail, a nie przegapisz najważniejszych artykułów!