Izraelskie media: Kaczyński chce poprawy stosunków z Izraelem

Przedstawiciele PiS głosują przeciwko odrzuceniu ustawy o "mieniu bezdziedzicznym" w pierwszym czytaniu, 16.04.2020

Izraelskie media poinformowały dzisiaj, że Jarosław Kaczyński wysłał do Jerozolimy sygnał o chęci poprawy wzajemnych relacji. Planowano nawet wizytę w Warszawie szefa izraelskiego MSZ. Sytuację skomplikowała epidemia oraz proces wytoczony redaktorom książki “Dalej jest noc”, co niepokoi Izraelczyków.

Jak podaje portal Ynet Kaczyński miał być zainteresowany zakończeniem przeciągającego się kryzysu dyplomatycznego między Polską a Izraelem. W tym celu miał zaprosić do Warszawy Gabiego Aszkenaziego, szefa izraelskiego MSZ. Jerozolima wyraziła zainteresowanie, jednak sprawa sądowa dwójki historyków – Jana Grabowskiego i Barbary Engelking – jest dla strony żydowskiej “niepokojąca”.

Wizycie Aszkenaziego w Polsce przeszkadza trwająca epidemia i związane z nią problemy w obu krajach. Izrael przygotowuje się też do marcowych wyborów parlamentarnych. Do tego doszedł wyrok w sprawie Grabowskiego i Engelking, który skrytykowało wiele międzynarodowych instytucji zajmujących się historią Zagłady, w tym Instytut Yad Vashem. W ostatnich dniach ambasada Izraela w Warszawie wyraziła zdziwienie mianowaniem na szefa wrocławskiego oddziału IPN człowieka, którego uwieczniono na zdjęciach podczas wykonywania faszystowskiego pozdrowienia.

Polska chciała, by Aszkenazy przyleciał do Warszawy, bo to miałoby symbolizować nowe otwarcie we wzajemnych relacjach. Chciano, by doszło do zacieśnienia współpracy na polu ekonomii, opieki zdrowotnej, nauki, wymiany młodzieży.

Izraelski rząd, zdaniem Ynet, miał również być zainteresowany naprawą wzajemnych relacji, ale sprawa sądowa wytoczona historykom okazała się jedną z przeszkód, która poruszyła opinię publiczną w Izraelu.

9 lutego warszawski sąd uznał, że naukowcy – redaktorzy książki “Dalej jest noc” – muszą przeprosić Filomenę Leszczyńską za opisanie jej krewnego w swojej publikacji. W książce podano relację Estery Drogickiej, która ukrywała się w okolicy wsi Malinowo. Zaraz po wojnie przed sądem świadczyła na korzyść tamtejszego sołtysa. Natomiast wiele lat później, nagrywając wywiad do Archiwum Spielberga, mówiła o jego złych czynach wobec innych Żydów. Sędzia uznała, że publikowanie cytatu z takiej relacji nie jest dopuszczalne i stąd konieczność przeproszenia krewnej sołtysa.

Wizyta Pary Prezydenckiej w Jad Waszem – Instytucie Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu, styczeń 2017. (fot. Andrzej Hrechorowicz / KPRP)

Napięcie w relacjach polsko-izraelskich rozpoczęło się w 2018 r. od nowelizacji ustawy o IPN. Zgodnie ze zmienionymi przepisami „kto publicznie i wbrew faktom przypisuje Narodowi Polskiemu lub Państwu Polskiemu odpowiedzialność lub współodpowiedzialność za popełnione przez III Rzeszę Niemiecką zbrodnie nazistowskie lub za inne przestępstwa stanowiące zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie wojenne lub w inny sposób rażąco pomniejsza odpowiedzialność rzeczywistych sprawców tych zbrodni, podlega karze grzywny lub karze pozbawienia wolności do lat 3”.

Polskie władze po kilku miesiącach wycofały się z tej nowelizacji. Szefowie rządów obu państw – Mateusz Morawiecki i Benjamin Netanjahu – podpisali wspólną deklarację potępiającą zarówno antysemityzm, jak i antypolonizm.

W lutym 2019 r. ówczesny szef izraelskiego MSZ, Israel Katz, powiedział, że “Polacy wyssali antysemityzm z mlekiem matki”. To spotkało się z ostrą reakcją strony polskiej, a premier Morawiecki odwołał swój udział w Szczycie Grupy Wyszehradzkiej w Izraelu. Kolejne problemy pojawiły się w styczniu 2020, kiedy prezydent Andrzej Duda odwołał swój udział w Piątym Światowym Forum Holokaustu, ponieważ nie przewidziano tam czasu na jego wystąpienie.

Normalizacja relacji z Izraelem może być dla polskiego rządu istotna również w kontekście relacji ze Stanami Zjednoczonymi, których polityka dotycząca Holokaustu jest również jednoznaczna. Po przegranej Trumpa w wyborach prezydenckich, Polska na arenie międzynarodowej wydaje się mocno osamotniona.

Newsletter

Wpisz poniżej swój e-mail, a nie przegapisz najważniejszych artykułów!

About the Author

Katarzyna Markusz
Dziennikarka zajmująca się historią i kulturą polskich Żydów. Redaktor naczelna Jewish.pl.