W niedzielę 2 grudnia rozpocznie się żydowskie święto Chanuka, inaczej zwane świętem świateł. Jego kluczowym elementem jest światło chanukowej menory (chanukii), czyli dziewięcioramiennego świecznika zapalanego tylko podczas tego święta. Wspólnota Chabad Lubawicz w Polsce wspólnie z wysokimi przedstawicielami Rzeczpospolitej Polskiej zapali taką menorę 5 grudnia w Sejmie RP. Cztery dni później, 9 grudnia, chanukowe święto uświetni koncert jednego z najbardziej znanych na świecie kantorów – Dudu Fishera, który wystąpi z tej okazji tylko jeden raz w Muzeum POLIN w Warszawie.
„Mija już 13 lat odkąd wspólnota Chabad Lubawicz wróciła po wojnie do Polski. Każdego roku uroczyście obchodzimy Chanukę wspólnie z przedstawicielami polskiego Parlamentu oraz innych instytucji państwowych i władz Warszawy. To święto jest dla nas niezwykle ważne, ponieważ zapalone światło chanukowe wskazuje Żydom właściwą drogę. W tym roku radość z tego świątecznego czasu będzie tym większa, że na specjalny koncert przyjedzie do Warszawy Dudu Fisher, jeden z najbardziej uznanych na świecie żydowskich kantorów. Wstęp na jego koncert będzie bezpłatny, ale trzeba dokonać rezerwacji miejsca” – powiedział Rabin Szalom Ber Stambler, przedstawiciel Chabad Lubawicz w Polsce.
Współorganizowany przez Samorząd Województwa Mazowieckiego oraz Narodowe Centrum Kultury Koncert kantora Fishera w Warszawie to rzadka okazja usłyszenia tego światowej sławy artysty na żywo. Dudu Fisher śpiewa po hebrajsku i w jidysz. W jego repertuarze znajdują się zarówno utwory religijne, jak i tradycyjne, znane powszechnie piosenki żydowskie. Pochodzi z Izraela. Jest śpiewakiem, aktorem musicalowym, filmowym i teatralnym, a także performerem. W wieku 22 lat, po studiach w Akademii Muzycznej w Tel-Awiwie oraz nauce u wielkich kantorów, został kantorem Wielkiej Synagogi w tym mieście. Oczarowany musicalem „Nędznicy”, Fisher poprosił o umożliwienie mu udziału w przedstawieniu w Izraelu. Wystąpił w nim w głównej roli. Później śpiewał ją również w Nowym Jorku oraz w Londynie, w tym dla brytyjskiej królowej Elżbiety II. Występował ponadto w innych musicalach w tym np. w „Dzwonniku z Notre Dame”.
Wszyscy, którzy chcieliby wziąć udział w bezpłatnym koncercie Dudu Fishera 9 grudnia w Muzeum POLIN w Warszawie, powinni zarezerwować miejsce do 30 listopada wysyłając wiadomość mailową na adres: chanuka@chabad.org.pl, a następnie postępować zgodnie z instrukcją z maila zwrotnego. Liczba miejsc ograniczona.
Chanuka to święto upamiętniające zwycięskie powstanie Machabeuszy przeciwko Grekom okupującym Jerozolimę. W 313 roku p.n.e. pozostające w mniejszości siły Erec Israel (Ziemia Izraela dana Żydom przez boga Jahwe) odniosły niespodziewane zwycięstwo nad siłami następcy Aleksandra Wielkiego. Po zwycięstwie Żydzi pospieszyli do świątyni, żeby zapalić menorę. Niestety, w całej Jerozolimie nie było niezbezczeszczonej oliwy. W końcu jednak – cudem – udało się znaleźć niewielkie, ukryte pod podłogą naczynie czystej oliwy opatrzonej pieczęciami Wielkiego Kapłana. Lampa zapłonęła i płonęła pełne osiem dni, choć początkowo wydawało się, że oliwy wystarczy zaledwie na jedną noc. Owe 8 dni jest teraz upamiętniane poprzez zapalanie podczas Chanuki lampek oliwnych lub świeczek.
„Chanukija, czyli chanukowa menora powinna wyglądać i być zapalana w ściśle określony sposób. Wszystkie dziewięć świec musi być ustawionych w jednej linii. Środkowa świeca to szamasz, czyli stróż lub opiekun. To od tej świecy rozpoczyna się zapalanie pozostałych. Szamaszem zapalamy kolejne świece – codziennie o jedną więcej. Powinny płonąć co najmniej 30 minut w dni powszednie i do półtorej godziny w piątkowy wieczór. Chanukija powinna stanąć w eksponowanym miejscu – naprzeciwko wejścia do domu lub w oknie. Światło chanukowego świecznika rozbłyska zaraz po zachodzie słońca i ma symbolizować zwycięstwo światła nad ciemnością, a dobra nad złem” – wyjaśnił Rabin Szalom Ber Stambler
Podczas Chanuki pielęgnowane są też tradycje uwielbiane szczególnie przez dzieci. Jest to czas jedzenia smażonych i pieczonych na oliwie latkes, czyli żydowskich placków ziemniaczanych, a także czy sufganijot, czyli pączków z galaretką. Typowe dla świętowania Chanuki są zabawy chanukowym bączkiem o nazwie drejdel, z czterema bokami ozdobionymi literami oznaczającymi „wielki cud zdarzył się tam”. Dzieci obdarowywane są pieniędzmi, z których jednak część powinny przeznaczyć na dobroczynność. Należy podkreślić, że w Chanuce chodzi głównie o spędzenie czasu w gronie rodzinnym i radowanie się z zachowania tradycji.
