“Narracja filosemicka może być szkodliwa”. Spektakl w Muzeum Polin

Spektakl "Dawid jedzie do Izraela" w reżyserii Jędrzeja Piaskowskiego. Zdjęcie z próby dla mediów.

“Dawid jedzie do Izraela” to spektakl stworzony przez TR Warszawa i Muzeum Polin. Spektakl, który – jak zapewnia reżyser – zaskoczy środowiska żydowskie. Premiera odbędzie się 8 września.

Przedstawienie Jędrzeja Piaskowskiego i Huberta Sulimy to teatralna fantazja odnosząca się do wielowiekowej historii i kultury Żydów w Polsce. Spektakl rozpoczyna się od próby rekonstrukcji realiów Marca 1968 roku. Trwa antysemicka nagonka. Polscy rodzice wychowujący adoptowanego chłopca decydują się przywrócić mu dotąd ukrywaną żydowską tożsamość. Ich zmagania z obowiązującymi narracjami i stereotypami dotyczącymi relacji polsko-żydowskich prowadzą ostatecznie do niezwykłego rozwiązania.

– Chcieliśmy, by artyści zrewidowali nasz sposób mówienia o Marcu’68 – podkreśla Karolina Sakowicz, kuratorka projektu teatralnego “Obcy w domu” w Muzeum Polin. – To spektakl o polskim antysemityzmie i filosemityzmie. Jest ważny dla tych, którzy zajmują się tym tematem oraz wypowiadają się na ten temat.

– Zmieniła się sytuacja wokół tematyki polsko-żydowskiej – zaznacza Roman Pawłowski, kurator projektu “Obcy w domu” w TR Warszawa. – Nie musimy rekonstruować Marca’68, bo robią to za nas inni. Ten projekt to próba wyjścia poza szablony.

– Posługujemy się narzuconymi konstrukcjami, szablonami, które zostały nam wpojone, ale nie znajdują potwierdzenia w faktach – uważa Hubert Sulima, odpowiedzialny za dramaturgię i scenariusz spektaklu. – Kiedy wypowiada się słowo “Żyd”, to wywołuje emocje. Od razu wpadamy w opowieść, która trwa od setek lat. Ta historia jest oderwana od naszego doświadczenia, od tego, jak odbieramy rzeczywistość. Stąpamy po grząskim gruncie i zaczynamy się kłócić. Nie da się opowiedzieć o Polakach bez Żydów i o Żydach bez Polaków.

– Narracja filosemicka może być szkodliwa, bo też może generować pewne uprzedzenia i stereotypy – mówi reżyser Jędrzej Piaskowski. – Narracja o polskiej historii też generuje stereotypy. W spektaklu nikt nie jest uprzywilejowany i nikt nie zostaje zepchnięty na margines. Każdy widz wyjdzie z przedstawienia z czymś innym, a środowiska żydowskie mogą być zaskoczone tym, co zobaczą. Jeżeli uda się otworzyć dyskusję o kliszach, jakimi się posługujemy i odpuścić sobie te klisze, to będzie najważniejsze.

Premiera spektaklu teatralnego w reżyserii Jędrzeja Piaskowskiego “Dawid jedzie do Izraela” odbędzie się 8 września 2018 r. w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Przedstawienie zostało wyprodukowane przez TR Warszawa i Muzeum Polin w ramach projektu teatralnego towarzyszącego programowi “Obcy w domu. Wokół Marca’68”.



About the Author

Katarzyna Markusz
Dziennikarka, zajmująca się historią i kulturą polskich Żydów, prowadząca badania dotyczące społeczności żydowskiej w Sokołowie Podlaskim. Redaktor naczelna Jewish.pl.