Polscy historycy o Muzeum Getta Warszawskiego: “Szkodliwy projekt, który stara się wybielić historię”

Budynek dawnego szpitala Bersohnów i Baumanów, w którym siedzibę będzie miało Muzeum Getta Warszawskiego; Marsz Pamięci 22 lipca 2016 r.

Daniel Blatman, główny historyk Muzeum Getta Warszawskiego, w felietonie opublikowanym przez Haaretz, zaatakował Instytut Jad Waszem, który – jego zdaniem – “uczy o Holokauście tak, jak totalitarne kraje uczą historii”. Przeciwko takim stwierdzeniom protestują najwybitniejsi polscy historycy Zagłady, którzy odrzucili propozycję współpracy z nowym muzeum oraz dostrzegają próbę zniekształcania historii, podjętą przez polskie władze.

Blatman, profesor historii na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, w ubiegłym tygodniu wziął udział w konferencji prasowej w Warszawie, podczas której opowiedział o swojej wizji nowego Muzeum Getta Warszawskiego. “Muzeum powstaje 80 lat po Zagładzie. To najwyższa pora na to, żeby przedstawić pełen obraz tamtej rzeczywistości i lekcję płynącą z niej. Dalecy jesteśmy od rewizjonistycznego podejścia, które przedstawia w uproszczony sposób takie czy inne racje. Pora wypunktować całą historię z wszystkimi jej blaskami i cieniami, należy zakończyć konkurs, kto bardziej ucierpiał. (…) Mamy nadzieję, że ta perspektywa przyczyni się do kształtowania relacji polsko-żydowskich” – powiedział Blatman w trakcie konferencji. “Losy polskich Żydów są ściśle związane z miejscem, w którym żyli. Żydzi podczas okupacji niemieckiej uważali się za obywateli polskich żydowskiego pochodzenia, (…) pozostawali członkami polskiego społeczeństwa”.

Kilka dni później ukazał się felieton Blatmana, krytykujący Jad Waszem, gdzie stwierdził on, że instytut “uczy o Holokauście tak, jak totalitarne kraje uczą historii“.

“Jako historycy żyjący i pracujący w Polsce, kraju, który szybko dryfuje w kierunku autorytaryzmu, nie możemy milczeć” – odpowiadają prof. Jan Grabowski, prof. Barbara Engelking, dr Agnieszka Haska i prof. Jacek Leociak. Historycy wielokrotnie współpracowali z Jad Waszem i, jak podkreślają, nie znajdują potwierdzenia dla słów Blatmana.

Nie widzą też wyjaśnienia dlaczego zdecydował się on na współpracę z nowym muzeum w Warszawie, tworzonym przez “nacjonalistyczne polskie władze, które stoją na czele brutalnych ataków, służących zniekształcaniu historii II wojny światowej, a szczególnie historii Holokaustu”.

Przypominają, co stało się z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku oraz jaki los spotkał nauczycieli i historyków z instytucji podległych polskiemu rządowi.

Dla czwórki polskich historyków odrzucenie możliwości współpracy z Muzeum Getta Warszawskiego było “słusznym” wyborem, bo – co podkreślają – minister Piotr Gliński, ogłaszając powstanie nowej placówki, poinformował, że będzie to muzeum “polsko-żydowskiej miłości”.

“To prawdziwa chucpa ze strony Blatmana, który przypomina nam, polskim historykom, że Holokaust był również częścią historii Polski! Ten fakt przecież był – i wciąż jest – w centrum naszych badań w ciągu ostatniego ćwierćwiecza, stanowiąc coś, w co wierzymy bardzo głęboko” – piszą polscy historycy. “To bardzo smutne, widzieć naukowca takiego jak Blatman, stającego się żywą reklamą dla władz państwowych, które chciały cofnąć czas i zniekształcić historię Holokaustu”.

Zdaniem historyków to nie wiedza i doświadczenie Blatmana zdecydowały o tym, że otrzymał on pracę w nowym muzeum. Stało się tak, ponieważ “żaden polski historyk z prawdziwymi kwalifikacjami i referencjami nie zgodziłby się zaangażować w ten szkodliwy projekt, który stara się wybielić historię”.

“Blatman twierdzi, że nie wywierano na niego żadnych nacisków, aby dostosował się do polskiej narracji nacjonalistycznej. Oczywiście, że nie. Na razie władze są bardzo szczęśliwe, że mają znanego uczonego (i Żyda, na dodatek!), który stał się dla nich listkiem figowym. Jego powołanie legitymizuje te działania i służy jako użyteczne narzędzie do przełamania oporu zarówno słabo opłacanych, jak i niechętnych nowej placówce polskich historyków, którzy do tej pory odmawiali przystąpienia do tego nacjonalistycznego projektu”.

Newsletter

Wpisz poniżej swój e-mail, a nie przegapisz najważniejszych artykułów!