Bohaterkom Powstania w Getcie Warszawskim

Warszawa w tym roku przypomina o kobietach – bohaterkach Powstania w Getcie Warszawskim.

Z okazji 78. rocznicy tego wydarzenia w Warszawie na placu koło stacji metra Centrum pojawił się wyjątkowy mural upamiętniający: Tosię Altman, Feiglę Pelter, Niutę Tejtelbaum, Szoszanę Kossower, Mirę Fuchrer, Rachelę Zylberberg, Dorkę Goldkorn, Irkę Gelblum, Rywkę Pasamonik.

Fragment projektu muralu na rocznicę powstania w getcie warszawskim, akcja Żonkile, fot. materiały prasowe Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Portrety kobiet otaczają żonkile kojarzące się z kwietniową rocznicą powstańczego zrywu. Ale w malowidle zobaczymy także mniej znane symbole organizacji, w których działały bohaterki. Na fali herstorycznych poszukiwań, odzyskujemy pamięć o kobietach, które nie realizowały jedynie stereotypowych ról, nie zajmowały miejsca w drugim szeregu historii, wspierając bohaterów, ale były w centrum wydarzeń i zagrożeń, walczyły, a nierzadko ginęły. Niezwykle ważne jest, by odzyskana pamięć o nich żyła i była upowszechniana, ot choćby za sprawą muralu.

– Przy okazji rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim przypominane są najczęściej losy Marka Edelmana, Mordechaja Anielewicza, Arie Wilnera, Antka Cukiermana i Kazika Ratajzera. Edelman i Anielewicz mają też swoje ulice w Warszawie – mówi Zofia Bojańczyk, koordynatorka akcji Żonkile. – W tym roku chcemy zwrócić uwagę na obecność i rolę kobiet w powstaniu. Ta rola nie ograniczała się do zajmowania się rannymi, czy działania w kuchniach ludowych. Kobiety były łączniczkami i walczyły z bronią w ręku i warto o tym rozdziale powstania pamiętać: że wśród bohaterów są także bohaterki.

Dzięki konsekwentnym działaniom Muzeum Polin powszechnie wiemy już i pamiętamy o Powstaniu w Getcie Warszawskim. Jak co roku Internet pełen jest żonkilowych nakładek. Te symbolizujące powstanie kwiaty pojawiają się także w przestrzeni miasta. To wciąż jeszcze historia bliska, teoretycznie w zasięgu pamięci nielicznych już świadków. A jednak praca pamięci wciąż trwa. Odzyskujemy kolejne pasma opowieści, które współtworzyły to doświadczenie, głosy tych, które dotychczas głosu nie miały. To bardzo ważny moment całego procesu pamiętania, który historię ukazuje w nowym świetle.

Szczegóły niezwykłych biografii bohaterek Powstania przeczytać można na stronie Muzeum Polin.

Joanna Sarnecka

Newsletter

Wpisz poniżej swój e-mail, a nie przegapisz najważniejszych artykułów!