Prezentacja rządowego programu upamiętnienia cmentarzy żydowskich

W czwartek na cmentarzu żydowskim w Orli minister Jarosław Sellin uroczyście zaprezentował tabliczkę informacyjną. Takie oznaczenia mają znaleźć się na wszystkich cmentarzach.

Pomysł zrodził się kilka lat temu. W 2017 r. Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w oparciu o portal Wirtualny Sztetl sporządziło tabelaryczny spis cmentarzy żydowskich w Polsce. Następnie dane zweryfikowali pracownicy Wojewódzkich Urzędów Ochrony Zabytków, którzy odwiedzili wszystkie cmentarze.

Jednocześnie ustalano sposób upamiętniania cmentarzy. Rozważano dwa rodzaje oznakowania: punktowe oraz wskazujące granice cmentarzy. Ostatecznie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zdecydowało o oznaczeniu punktowym w formie tablic umieszczanych na murze cmentarza lub specjalnie ustawionym głazie.

„Realizację projektu poprzedziły zmiany prawne uniemożliwiające obrót cmentarzami przez samorządy, nowe kryteria wpisu do rejestru zabytków oraz porozumienie w sprawie standardów zachowania i upamiętniania cmentarzy żydowskich, zawarte między Generalnym Konserwatorem Zabytków, Związkiem Gmin Wyznaniowych Żydowskich Rzeczpospolitej Polskiej oraz Naczelnym Rabinem Polski” – powiedział minister Jarosław Sellin.

Według planów Ministerstwa na każdym cmentarzu pojawi mosiężna, stylizowana na macewę tabliczka z gwiazdą Dawida i napisem w językach polskim i hebrajskim: „Tu znajduje się cmentarz żydowski. Informacje na temat granic i historii” oraz kodem QR, który po zeskanowaniu wyświetli na smartfonie historię miejscowych Żydów i opis cmentarza.

Od 2018 r. oznakowano 14 z około 1200 cmentarzy żydowskich w Polsce. Tabliczki umieszczono w Bolimowie, Broku, Górze Kalwarii, Janowie Lubelskim, Lublinie, Łomży, Nasielsku, Orli, Siedlcach, Szamotułach, Tuszynie, Tykocinie, Warszawie i Wyszogrodzie.

Projekt MKDNiS realizuje Narodowy Instytut Dziedzictwa we współpracy z Muzeum POLIN.

Podobne prezentacje oznaczeń cmentarzy zaplanowano również w Górze Kalwarii (30 września), Broku (5 października), Tuszynie (12 października) oraz w Szamotułach (19 października). Spotkaniom na cmentarzach będą towarzyszyły wydarzenia upamiętniające lokalne społeczności żydowskie.

Krzysztof Bielawski

Newsletter

Wpisz poniżej swój e-mail, a nie przegapisz najważniejszych artykułów!