Kolejny tydzień z Teatrem Żydowskim online

Teatr Żydowski zagościł już na dobre w naszych domach, działa pełną parą, proponuje po kilka wydarzeń tygodniowo. W tym tygodniu będzie można obejrzeć spektakl Andrzeja Krakowskiego „Rejwach”, oparty na książce Mikołaja Grynberga. Czeka nas też prawdziwa uczta dla zmysłów – widowisko muzyczne w reżyserii Szymona Szurmieja, z chagallowską scenografią i choreografią słynnego Witolda Grucy – „Gwiazdy na dachu” – przeniesione do telewizji w 1977 roku przez samego mistrza Jerzego Gruzę. Ten tydzień to również spotkanie z literaturą – czytanie performatywne „Podróży Beniamina Trzeciego” Sforima i literacka środa z poezją Celi Dropkin.

Teatr Żydowski jak zwykle rozpoczyna tydzień wtorkowym spektaklem teatralnym. 28 kwietnia o godz. 20 zaprosi widzów na premierę on-line „Rejwachu” w reż. Andrzeja Krakowskiego, przedstawienie będące adaptacją jednej z najgłośniejszych książek 2018 roku – zbioru opowiadań Mikołaja Grynberga, nominowanego do Nagrody Literackiej NIKE.

To historie opowiedziane przez Żydów i Polaków różnych pokoleń. Ich relacje, osobiste wyznania, a czasem frywolny dowcip, tworzą wielogłosową narrację. Spektakl opowiada o lęku, nietolerancji i antysemityzmie. Jest pytaniem o odpowiedzialność za los drugiego człowieka – czy istnieją racje, które dają prawo do stosowania przemocy i terroru? Bohaterowie „Rejwachu” dzielą się z widzami swoimi doświadczeniami i refleksjami, choć nie mają gotowych odpowiedzi na swoje wątpliwości. Spektakl zilustrował muzycznie zespół KROKE, który wydał płytę z muzyką skomponowaną do spektaklu pod tym samym tytułem. Premiera przedstawienia odbyła się w Teatrze Żydowskim 27 października 2018 roku.

Scenariusz i reżyseria: Andrzej Krakowski, kostiumy i scenografia: Marta Grudzińska, muzyka: KROKE, choreografia: Mikołaj Mikołajczyk, światła i wideo: Andrzej Wolf, asystentka reżysera i producentka: Monika Soszka, inspicjentka: Beata Szaradowska

„Rejwach” to niejedyny spektakl teatralny w tym tygodniu. W czwartek 30 kwietnia o godz. 20 TŻ zaprosi na archiwalne przeniesienie telewizyjne „Gwiazd na dachu” – przedstawienia, które napisał i w 1977 roku wyreżyserował w Teatrze Żydowskim Szymon Szurmiej, a którego rok później telewizyjną adaptację stworzył Jerzy Gruza. To barwne widowisko muzyczne, z malowniczą scenografią i kunsztowną choreografią.

W przedstawieniu, którego narratorem jest Szymon Szurmiej, aktorzy Teatru Żydowskiego śpiewają piosenki opowiadające o codziennym życiu mieszkańców żydowskiego sztetla, ukazujące zarówno jego jaśniejsze, jak i ciemniejsze strony, w takich utworach jak: „Abramek złodziej”, „W sobotę wieczorem”, „Wiosna”, „Bubliczki” czy przebojową „Pieśnią pokolenia”, zaśpiewaną przez Henryka Rajfera, Lenę Szurmiej i Jana Szurmieja. Klasą samą w sobie tego spektaklu są pieśni w interpretacji Gołdy Tencer – „Majn jidisze mame”, „Miasteczko Bełz”, „Kołysanka”, „W piątek wieczorem” i „Sekrety drzew”. Spektakl w języku jidysz z polskimi napisami.

Reżyseria wersji telewizyjnej: Jerzy Gruza, Scenariusz: Grzegorz Kędzierski na podstawie sztuki Szymona Szurmieja i Michała Szwejlicha, Scenografia: Marian Stańczak, Choreografia: Witold Gruca. Tłumaczenie: Aleksandra Król.

Tradycją w Teatru Żydowskiego w wersji online stały się już literackie środy, w które wybitne tłumaczki, specjalistki i aktorzy prezentują twórczość wybranych poetek i poetów języka jidysz. 29 kwietnia o godz. 18 odbędzie się kolejne spotkanie z tego cyklu. Utwory Celi Dropkin w tłumaczeniu Anny Rozenfeld i Agnieszki Legutko, przeczytają: Anna Rozenfeld i Piotr Wiszniowski.

Celia Dropkin jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych poetek kultury żydowskiej XX wieku. Rozpoznawana głównie dzięki wierszom poruszającym tematy seksu, miłości czy śmierci. W kulturze żydowskiej przełamywała tabu, odważnie opisując kobiecą cielesność, relacje między kobietą a mężczyzna oraz role kobiety w intymnej sferze życia. W jej wierszach kobieta przestaje być cichą istotą ograniczoną obyczajowymi normami społeczeństwa i oczekiwaniami wobec niej.

Literackie środy można zawsze oglądać na kanale YouTube Centrum Kultury Jidysz oraz w bezpośredniej transmisji live na profilu FB Teatru Żydowskiego.

Czytania performatywne znalazły już swoje stałe miejsce w e-repertuarze Teatru Żydowskiego w każdy piątek. 1 maja o godz. 19 będą to “Podróże Beniamina Trzeciego”, których autorem jest Mendele Mojcher Sforim, a przetłumaczył je Michał Friedman. Sztukę przeczytają aktorki Teatru Żydowskiego Małgorzata Majewska i Małgorzata Trybalska we własnej reżyserii.

Bohaterowie tego utworu, Beniamin wraz z nieodłącznym Senderlem, gardzą tym, co przyziemne, więc wyruszają w podróż niczym Don Kichot i Sancho Pansa w powieści Cervantesa. Przemierzają wymyślone miasteczka wschodniej Europy z humorem, a czasem sarkazmem przedstawiając naród żydowski ze wszystkimi cechami, troskami, nieszczęściami i cierpieniami.