“W krematoriach Auschwitz” – relacja z piekła

Książkę Filipa Mullera czyta się z wielkim trudem. To wyjątkowa relacja z bolesnego piekła, jakim był obóz Auschwitz.

"W krematoriach Auschwitz" - okładka książki

Autor pochodził ze Słowacji. Do obozu trafił w 1942 r. Tam Niemcy skierowali go do pracy w Sonderkommando, gdzie przebywał aż do stycznia 1945 r. Widział setki tysięcy śmierci, obserwował je z bliska. Przeżył długi, niekończący się koszmar, którym podzielił się z czytelnikami.

Ta książka nie nadaje się do czytania tak, jak jakakolwiek inna zwykła książka historyczna. Można przejść przez jedną, dwie strony i trzeba ją odłożyć na później. Można do niej wracać, chociaż za każdym razem z coraz większą obawą. To lektura trudna i bolesna. W każdym wspomnieniu Mullera jest ogromny ładunek bólu. Każde wydarzenie to opis kolejnej śmierci, cierpienia kolejnych ludzi. Jak można spokojnie zasnąć po takiej lekturze?

Muller opisuje to, co widział na własne oczy, czego doświadczył w fabryce śmierci. Opisuje Niemców, Polaków i Żydów oraz ich wzajemne relacje w miejscu, w którym człowieczeństwo przestało istnieć. Czy można przyzwyczaić się do zbrodni, kiedy widzi się ją każdego dnia? Czy można spalić w krematorium ciało swojej sąsiadki, siostry, kogoś znajomego? Czy ktokolwiek z więźniów ma jakieś wyjście?

Cierpienie, ból, próba poradzenia sobie z koszmarem – z tym wszystkim zmaga się Muller. Przedstawia nam kolejne zdarzenia z Auschwitz z kronikarską dokładnością – kto, co i dlaczego. Nie unika własnych refleksji, ale i bez nich ta książka jest przerażająca. Widzimy do czego doprowadzić mogli ludzie, zwykli ludzie, opętani żądzą nienawiści, antysemityzmem, rasizmem.

Razem z autorem widzimy mordowane dzieci, rozpacz matek, szaleństwo więźniów, naiwność ofiar. Każda strona tej książki to ogromny ciężar, ale warto zmierzyć się z tym dziedzictwem, bo chyba coraz częściej zapominamy do czego może doprowadzić nienawiść.

Filip Muller, „W krematoriach Auschwitz, Sonderbehandlung – mord na Żydach”, przekł. Ewa Czerwiakowska, wyd. Ośrodek Karta

Newsletter

Wpisz poniżej swój e-mail, a nie przegapisz najważniejszych artykułów!

About the Author

Katarzyna Markusz
Dziennikarka zajmująca się historią i kulturą polskich Żydów. Redaktor naczelna Jewish.pl.