Żydowska historia w telefonie

Aplikacja Delet to nowy projekt Stowarzyszenia ŻIH i Żydowskiego Instytutu Historycznego. Znajdują się w niej lekcje dotyczące historii i sztuki żydowskiej, historyczne dokumenty, archiwalne zdjęcia, obrazy oraz rysunki. Z bogatymi zasobami aplikacji można zapoznać się w swoim telefonie – po polsku i angielsku.

Portal Delet, na podstawie którego powstała aplikacja, jest częścią Programu Oneg Szabat. Jego celem jest digitalizacja i prezentacja w Internecie najcenniejszych zbiorów zgromadzonych na Tłomackiem. Wirtualne lekcje i opracowania przygotowują naukowcy i specjaliści w poszczególnych dziedzinach.

Autorem jednej z lekcji jest Jacek Dehnel, który przygotował „Trzy refleksje o getcie Warszawy”. „Myślę o wychodzeniu z nieopalanej, zatłoczonej klitki na lodowatą ulicę w ubraniu zbyt cienkim, bo wszystko, co grubsze, już się wyprzedało na Gęsiówce, żeby kupić coś do jedzenia. O butach dziurawych i przemokniętych, których całymi tygodniami nie ma gdzie wysuszyć. (…) Myślę o tym, że wpatrując się w te rozmyte twarze, ciemne plamy oczu na niewyraźnych zdjęciach, nie myślimy o tamtych ciałach, bo to nasze litościwe ciało zakazuje nam tego, z troski” – napisał Dehnel.

Wśród zeskanowanych dzieł sztuki, poza historycznymi zdjęciami, znalazły się prace m.in. Brunona Schulza, Maxa Busyna, Mojżesza Ryneckiego, Abrahama Wolfa Mendelsona oraz Geli Seksztajn.

Użytkownicy mogą też czytać skany archiwalnych dokumentów z Archiwum Ringelbluma, w tym relację uciekiniera z Treblinki Jakuba Abrama Krzepickiego, reportaże Stanisława Różyckiego, wspomnienia z getta, czy sporządzony w czasie wojny wykaz uchodźców.

– Aplikacja jest odpowiedzią na to, w jaki sposób korzysta się dziś z Internetu. Większość osób posługuje się nim na urządzeniach mobilnych, na których portal, zawierający tysiące zdjęć w bardzo wysokiej rozdzielczości, może okazać się przytłaczający. Biorąc to pod uwagę, zdecydowaliśmy się na stworzenie prostej apki, która zawiera ciekawy wybór atrakcyjnych wizualnie obiektów z naszych zbiorów. I, jak mamy nadzieję, zachęca do dalszych poszukiwań – już na portalu – podkreślają Marta Wojas i Krzysztof Czajka z Żydowskiego Instytutu Historycznego, którzy koordynują prace nad tym projektem.

Aplikacja będzie w przyszłości aktualizowana. – Na razie jest to najbardziej eksperymentalny element grantu dofinansowanego przez MKiDN, w ramach którego stworzyliśmy portal Delet. Liczymy na to, że uda mu się zdobyć popularność, choć w przypadku aplikacji muzealnej jest to dość trudne. Dlatego też przyjmujemy wszystkie opinie, by wiedzieć, czy zdążamy w dobrym kierunku. Na pewno liczymy na to, że projekt będzie się rozwijać (np. obecnie pracujemy nad rozszerzeniem angielskiej wersji) – zapewniają Marta Wojas i Krzysztof Czajka.

Aplikację, przygotowaną we współpracy z firmą Mysza Software, można pobrać z Google Play oraz App Store.



About the Author

Katarzyna Markusz
Dziennikarka, zajmująca się historią i kulturą polskich Żydów, prowadząca badania dotyczące społeczności żydowskiej w Sokołowie Podlaskim. Redaktor naczelna Jewish.pl.