Nieprofesjonalizm Muzeum Getta Warszawskiego

Prezes IPN Jarosław Szarek i dyrektor Muzeum Getta Warszawskiego Albert Stankowski, 17.04.2019

Muzeum Getta Warszawskiego jeszcze na dobre nie powstało, nie stworzyło wystawy stałej, a już zdążyło wzbudzić ogromne kontrowersje w środowisku historyków i badaczy. Teraz próbuje też prostować artykuły prasowe na swój temat. Robi to jednak w sposób tak nieprofesjonalny, że należy zadać pytanie o kompetencje osób tworzących tę placówkę.

17 kwietnia na portalu Jewish.pl ukazał się artykuł “Muzeum Getta Warszawskiego chce się uczyć ‘tworzenia narracji’ od IPN“. Była to relacja z podpisania umowy o współpracy między obiema instytucjami. Znalazły się w niej cytaty z wypowiedzi wicedyrektor MGW Hanny Węgrzynek, prezesa IPN Jarosława Szarka oraz dyrektora MGW Alberta Stankowskiego. Tekst ten nie przypadł do gustu MGW, który – ustami swej rzeczniczki Miłki Skalskiej – uznał, że przedstawione w nim informacje są nieprawdziwe. Dlaczego? Dlatego że fragmenty wypowiedzi przedstawicieli MGW były zbyt krótkie, a przez to rzekomo wyrwane z kontekstu. Rzeczniczka przesłała pełną treść przemówień, licząc – nie wiedzieć czemu – na ich publikację.

Największe kontrowersje miał wzbudzić fragment wypowiedzi Hanny Węgrzynek. W artykule na portalu Jewish.pl brzmiał on następująco:

„– Za każdym dokumentem stoi człowiek, który ma intencje. Trzeba spróbować poznać te intencje. Trzeba mieć doświadczenie, które pomaga w tworzeniu narracji – uważa Hanna Węgrzynek. Tego tworzenia narracji Muzeum Getta chce uczyć się od IPN, bo to właśnie ta instytucja – zdaniem wicedyrektor Węgrzynek – wydała najwięcej materiałów dotyczących Zagłady Żydów.”

W “sprostowaniu” przesłanym przez MGW powyższy fragment wygląda tak:

“Materia historyczna ma to do siebie, że podstawą badań są dokumenty, a za każdym dokumentem stoi człowiek. Ten człowiek ma intencje. Żeby zrozumieć znaczenie dokumentu, należy też spróbować zrozumieć intencje. Trzeba mieć rzeczywiście ogromne doświadczenie. Doświadczenie, które pomaga w prowadzeniu badań. Pomaga w interpretacji. Pomaga w tworzeniu narracji. (…) Tak jak powiedział pan prezes Szarek, IPN jest chyba w Polsce instytucją, która wydała najwięcej materiałów dotyczących zagłady Żydów”.

Całość przemówienia Węgrzynek, przesłana przez MGW, jest znacznie dłuższa. Obowiązkiem dziennikarzy nie jest jednak publikowanie wszystkich wypowiedzi w całości, a tylko tych elementów, które mogą okazać się istotne dla czytelników. W powyższym cytacie, zamieszczonym na portalu Jewish.pl, nie było żadnej manipulacji. Napisano to, co Węgrzynek powiedziała. Z wypowiedzi pozostałych mówców zacytowano po jednym zdaniu, co IPN-owi w ogóle nie przeszkadzało, za to dyrekcji MGW spędza sen z powiek.

Muzeum Getta Warszawskiego chce nie tylko wpływać na treść artykułu, ale i na jego tytuł. Zachowuje się tak, jakby wstydziło się podpisanej umowy. To zresztą ciekawe, że zawarło ją z Instytutem Pamięci Narodowej – krytykowanym w ostatnich latach przez wybitnych historyków za prowadzoną przez siebie “politykę historyczną” – a nie podpisało do tej pory żadnego porozumienia z najważniejszą instytucją zajmująca się historią Holokaustu, czyli jerozolimskim Jad Waszem. Czy na przeszkodzie stoi fakt, że głównym historykiem MGW jest Daniel Blatman, który z Jad Waszem ma złe relacje? Dlaczego wobec tego został przez warszawskie muzeum zatrudniony? Bo szukano Izraelczyka, który będzie legitymizował polską politykę historyczną w obszarze II wojny światowej?

Żądanie sprostowania wysłane przez rzeczniczkę MGW było nie tylko merytorycznie niezasadnie, ale również nie spełniało wymogów zawartych w ustawie o prawie prasowym. Z tego też powodu zostało zignorowane. Kolejnym krokiem MGW było wobec tego przesłanie pisma podpisanego tym razem przez radcę prawną Monikę Pajurę. Ten dokument również nie spełniał wymogów określonych w prawie prasowym. Może muzeum, zanim rozpocznie swoją działalność na szerszą skalę, będzie w stanie wykazać się większym profesjonalizmem.

Katarzyna Markusz

About the Author

Katarzyna Markusz
Dziennikarka zajmująca się historią i kulturą polskich Żydów. Redaktor naczelna Jewish.pl.