W Białymstoku odnaleziono 120 macew z XIX wieku

Fot. Marcin Jakowiak/UM Białystok

Ponad 120 macew z XIX wieku oraz ludzkie szczątki odnaleźli w Białymstoku członkowie Fundacji Odnowy Cmentarza. Kości zostały pochowane pod nadzorem rabina we wtorek, nagrobki w przyszłości trafią na cmentarz przy ul. Kalinowskiego.

Stary cmentarz żydowski w Białymstoku przy ul. Kalinowskiego został założony w połowie XVIII wieku. Ostatni pochówek odbył się tam pod koniec XIX wieku. Wówczas nekropolia, ze względu na brak miejsca na nowe groby, została zamknięta dla celów grzebalnych. W czasie wojny cmentarz został zniszczony, chowano tam też ofiary getta. W okresie PRL zorganizowano na tym terenie park, a ostatnie dwa nagrobki usunięto w 2007 r., przenosząc je na cmentarz przy ul. Wschodniej.

To właśnie przy Wschodniej znajdowała się górką, którą postanowili zbadać członkowie Fundacji Odnowy Cmentarza. Odnalezione przez nich macewy pochodzą z lat 1809-51, a więc ze starego cmentarza przy ul. Kalinowskiego.

Znalezione między nimi kości pochowano we wtorek. W uroczystości wzięli udział mieszkańcy miasta, przedstawiciele gminy żydowskiej oraz rabin Icchak Rapaport.

Program prac porządkowych na cmentarzu w Białymstoku prowadzą Joshua, Amy Degen, Heidi Szpek-Idzikowski, Frank Idzikowski, Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Izrael na czele z Lucy Lisowską oraz GWŻ w Warszawie.

Zgodę na zbadanie przycmentarnej górki wydali naczelny rabin Polski Michael Schudrich oraz prezydent miasta Tadeusz Truskolaski. W ten sposób w ciągu sześciu dni odkryto 120 zakopanych tam macew.

– Na razie macewy trafią na cmentarz przy ul. Wschodniej, ale będziemy szukać rozwiązania, by wróciły na swoje miejsce i by kolejny fragment przeszłości wielokulturowego Białegostoku – tak jak cmentarz ewangelicki na terenie Rynku Siennego – został przywrócony pamięci – mówi Rafał Rudnicki zastępca prezydenta Białegostoku.

Gazeta Wyborcza podała część odczytanych przez Heidi Szpek-Idzikowski inskrypcji: Feja córka Jehiela zm. 1841; Josef z Tiktin (Tykocin) zm. 1848; Bash syn Kalonymusa Kalmana, zm. 1839; Tova, córka Izajasza, zm. 1848; Beyla, córka Barucha, zm. 1830; Pesach, syn Dow Ber, zm. 1830; Gitl, córka Ari Hirsha, zm. 1851; Ester Frejda, córka Josefa Halewi, zm. 1851; Rivke, córka Izajasza Hacohena, zm. 1839; Chaya Riba, córka Józefa, zm. 1838; Fruma, córka Icchaka, zm. 1838; Chana, córka Shlomo Zalmana, zm. 1834.

Miasto w porozumieniu z gminą żydowską najprawdopodobniej zorganizuje konkurs na upamiętnienie z wykorzystaniem odnalezionych macew.

Newsletter

Wpisz poniżej swój e-mail, a nie przegapisz najważniejszych artykułów!